درمان آرتروز گردن با سلولهای بنیادی یکی از مؤثرترین روشهای جدید برای کاهش درد و جلوگیری از پیشرفت بیماری است. این روش تحت هدایت سونوگرافی و یا فلوروسکوپ و در اتاق عمل بدون بیهوشی انجام شده و در مراحل خفیف تا متوسط آرتروز گردن، بیشترین اثربخشی را دارد.
برخلاف جراحی که عوارض و دوران نقاهت طولانیتری دارد، سلولدرمانی یک روش کم تهاجمی و ایمنتر محسوب میشود و فرد پس از سه روز میتواند به محل کار خود بازگردد.
برای حفظ نتایج درمان، اصلاح سبک زندگی، تقویت عضلات گردن و رعایت مراقبتهای پس از تزریق ضروری است. در برخی موارد، بسته به شرایط بیمار، تزریق دورهای برای حفظ روند بهبودی توصیه میشود.
درمان آرتروز گردن با روش غیرجراحی؛ یک رویکرد جدید و کمریسک
ازآنجاکه روشهای سنتی درمانی قادر به توقف کامل آرتروز نیستند، سلولدرمانی با استفاده از سلولهای بنیادی بهعنوان روشی نوین و پیشرفته، امیدی تازه در درمان این بیماری محسوب میشود.
این روش با بازسازی بافت غضروفی تحلیلرفته، نهتنها میتواند روند پیشرفت آرتروز را کند یا متوقف کند، بلکه در برخی بیماران حتی معکوس شدن روند بیماری نیز مشاهده شده است. در مقابل، روشهای سنتی صرفاً علائم آرتروز را کاهش میدهند، بدون آنکه تأثیری بر توقف یا بازگرداندن روند بیماری داشته باشند.
سلولدرمانی در مراحل اولیه تا میانی آرتروز گردن، زمانی که هنوز غضروف به طور کامل از بین نرفته و مفاصل فاست و دیسکهای بینمهرهای دچار تحلیل شدید نشدهاند، بیشترین تأثیر را دارد.
تزریق در ناحیه گردن ممکن است حساس به نظر برسد، اما در مقایسه با جراحی، ریسک بسیار کمتری دارد و در دسته درمانهای پرخطر قرار نمیگیرد. این روش در اتاق عمل، تحت هدایت سونوگرافی و یا فلوروسکوپ انجام میشود تا دقت تزریق افزایش یابد.
سلولدرمانی برای آرتروز گردن عوارض جدی ندارد، اما ممکن است برخی عوارض خفیف و موقتی مانند درد و التهاب در محل تزریق، کبودی جزئی، سردرد یا سرگیجه ایجاد شود که معمولاً در مدت کوتاهی برطرف میشوند.
درمان آرتروز گردن با سلولهای بنیادی بهعنوان بخشی از یک پکیج درمانی جامع انجام میشود. علاوه بر تزریق، اصلاح سبک زندگی، رعایت اصول ارگونومی، توانبخشی، تقویت عضلات گردن و در صورت نیاز فیزیوتراپی در مراکز تخصصی از بخشهای کلیدی این فرایند درمانی هستند. در بیمارانی که قوس طبیعی گردنشان از بین رفته است، انجام تمرینات اصلاحی اهمیت ویژهای دارد، زیرا این حرکات به کاهش فشار غیرطبیعی بر مهرهها و افزایش پایداری ستون فقرات کمک میکنند.
درمان آرتروز گردن با سلولهای بنیادی، پی آر پی و اگزوزوم
بسته به نیاز بیمار، سلولهای بنیادی ممکن است همراه با PRP یا اگزوزوم برای درمان آرتروز گردن تزریق شوند. این کوکتل تزریقی علاوه بر کاهش درد ناشی از تزریق، تأثیر درمان را نیز بالا میبرد.
PRP با آزادسازی فاکتورهای رشد، سرعت ترمیم را افزایش میدهد، درحالیکه اگزوزومها با کاهش التهاب و تحریک بازسازی بافتی، به بهبود طولانیمدت مفاصل گردن کمک میکنند. این ترکیب درمانی، با بازسازی غضروف، بهبود عملکرد مفاصل و کاهش درد، روند پیشرفت آرتروز گردن را کند کرده و تحرک بیمار را افزایش میدهد.
سلول بنیادی، پی ار پی و اگزوزم چیست؟
سلولهای بنیادی، واحدهای کلیدی بدن با توانایی بازسازی هستند که میتوانند به سلولهای مختلف تبدیل شوند. در جنین، پایه همه بافتها را میسازند و پس از رشد، در بدن میمانند تا سلولهای آسیبدیده را ترمیم کنند. در پزشکی مدرن، از آنها برای بازسازی بافتهایی مثل غضروف، تاندون و… استفاده میشود و امیدی تازه برای درمان پایدار آرتروز ایجاد کردهاند.
پی آر پی (پلاسمای غنی از پلاکت)، مایعی است که از خون خود فرد استخراج میشود ابتدا مقدار کمی خون گرفته شده و در دستگاه سانتریفیوژ قرار میگیرد تا اجزای آن جدا شوند. سپس بخش پلاسمایی که غنی از پلاکتهای فعال و فاکتورهای رشد است، استخراج و آماده تزریق میشود تا روند ترمیم بافتهای آسیبدیده را تسریع کند.
اگزوزومها، ذرات بسیار ریز هستند که توسط سلولها، از جمله سلولهای بنیادی، به بیرون ترشح میشوند. این ذرات حاوی مواد مهمی مانند پروتئینها و مولکولهای پیامرسان (RNA) هستند که به سلولهای دیگر کمک میکنند تا وظایف خود را بهتر انجام دهند. اگزوزوم با پایداری بیشتر و ایمنی بالاتر گزینهای پیشرفته در درمان محسوب میشوند.
برتری سلولدرمانی آرتروز گردن
سلولدرمانی یک روش کم تهاجمی با بازده درمانی بالا است که علاوه بر ترمیم بافتهای آسیبدیده، با تشخیص پزشک متخصص و ترکیب با سایر درمانها، به کاهش عوارض آرتروز گردن کمک میکند. در ادامه، مزایای این روش بررسی میشود.
مؤثر در کشیدگی و تحلیل عضلات گردن
تزریق سلولهای بنیادی، همراه با درمانهای فیزیکال، فیزیوتراپی و اصلاح سبک زندگی، تأثیر قابلتوجهی در بهبود کشیدگی و تحلیل عضلات گردن دارد. این ترکیب درمانی به بازسازی بافت، کاهش التهاب، تقویت عضلات گردن و پیشگیری از آسیبهای بیشتر کمک میکند.
کاهش عوارض دیسک گردن همزمان
درمان آرتروز گردن با سلولهای بنیادی میتواند به طور همزمان به کاهش عوارض ناشی از دیسک گردن کمک کند. این روش با کاهش التهاب، بهبود بافتهای آسیبدیده و تقویت ساختار گردن، از فشار روی اعصاب و بدتر شدن علائم جلوگیری میکند.
امکان درمان همزمان آرتروز شانه
ازآنجاکه درگیری و تخریب تاندونهای شانه، بهویژه تاندون سوپراسپیناتوس، یکی از شایعترین آسیبهای همراه با آرتروز گردن است، امکان درمان همزمان آن وجود دارد. تزریق سلولهای بنیادی همراه با برنامه توانبخشی و درمانهای کمکی مانند فیزیوتراپی، میتواند روند بهبود را تسریع کرده و عملکرد شانه را نیز بهبود بخشد، ضمن اینکه به کاهش درد و التهاب ناشی از آرتروز شانه نیز کمک میکند.
درمان آسیب مفصل فکی - گیجگاهی
در صورت آسیب مفصل فکی – گیجگاهی (TMJ) که در برخی افراد، بهویژه معلمان و خوانندگان به دلیل استفاده مداوم و فشار مکرر بر عضلات فک شایعتر است، تزریق سلولهای بنیادی میتواند مستقیماً در این مفصل انجام شود تا روند بازسازی بافت و کاهش التهاب را تسریع کند.
گیرافتادگی اعصاب (رادیکولوپاتی گردنی)
اگر آرتروز گردن باعث گیر افتادگی عصب شود، تزریق فورامن برای کاهش التهاب و رفع فشار از عصب انجام میشود. همزمان، سلولدرمانی به بهبود آرتروز کمک کرده و از فشار مجدد روی عصب جلوگیری میکند.
تنگی کانال نخاعی
درمان تنگی کانال نخاعی وابسته به علت آن است. اگر تنگی ناشی از درگیری مفاصل فاست باشد، آمپول تنگی کانال نخاعی از نوع تزریق سلولهای بنیادی میتواند به کاهش التهاب و بهبود عملکرد مفاصل کمک کند. در صورت نیاز، ترکیبی از درمانهای تکمیلی نیز در نظر گرفته میشود تا روند بهبودی کامل شود.
بهبودیهای پس از تزریق سلولهای بنیادی
سلولدرمانی در روزهای ابتدایی موجب کاهش قابلتوجه علائم و احساس بهبودی میشود، درحالیکه روند ترمیم و بازسازی بافتها تا ماهها ادامه دارد. این روش همچنین نیاز به مصرف داروهای مسکن و ضدالتهاب را کاهش میدهد. در ادامه، مهمترین بهبودهای حاصل از این درمان بررسی میشوند.
کاهش سردردهای گردنی
سلولدرمانی میتواند با کاهش التهاب و بهبود عملکرد مفاصل گردن، سردردهای ناشی از آرتروز گردنی را کاهش دهد، زیرا این سردردها اغلب به دلیل تحریک اعصاب گردنی یا گرفتگی عضلات اطراف سروگردن ایجاد میشوند.
کاهش دردهای عضلانی و اسپاسمهای گردن و درد منتشرشده تا شانه
با کاهش التهاب و بهبود وضعیت مهرهها و مفاصل فاست، دردهای ناشی از آرتروز در عضلات گردن و پشت گردن کاهش مییابد. این روش میتواند اسپاسمهای عضلانی و دردهای انتشاری به شانهها را نیز بهبود بخشد.
رفع مشکلات تعادلی (سرگیجه و عدم تعادل)
در برخی موارد، آرتروز گردن میتواند باعث فشردگی شریانهای مهرهای و کاهش خونرسانی به مغز شود که منجر به سرگیجه و احساس ناپایداری در تعادل میشود. سلولدرمانی با بهبود عملکرد مفاصل و کاهش فشار روی شریانها و اعصاب گردنی میتواند به رفع این علائم کمک کند.
بهبود درد در فک و صورت
آرتروز گردن ممکن است باعث تغییر وضعیت سر و گردن شده و به مفصل فکی-گیجگاهی (TMJ) فشار بیاورد، که میتواند منجر به درد فک، خستگی عضلانی و محدودیت حرکتی در فک شود. با بهبود عملکرد گردن، این فشار کاهش یافته و دردهای مرتبط با فک نیز تسکین مییابد.
بهبود دامنه حرکتی گردن
با بازسازی غضروف و بهبود عملکرد مفاصل، بیمار میتواند گردن خود را راحتتر حرکت دهد و سفتی یا محدودیت حرکتی ناشی از آرتروز کاهش یابد.
کاهش فشار روی اعصاب گردنی و کاهش دردهای انتشاری به دستها
سلولدرمانی میتواند فشار روی اعصاب گردنی را کاهش داده و از بروز بیحسی، گزگز یا دردهای تیرکشنده به بازو و دستها جلوگیری کند.
نحوه تزریق
تزریق سلولهای بنیادی به گردن یک روش دقیق و کم تهاجمی است که در اتاق عمل انجام میشود و به طور تقریبی حدود ۲ ساعت طول میکشد. ابتدا از بیمار خونگیری شده و پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) از طریق سانتریفیوژ استخراج و آماده میشود.
سپس سلولهای بنیادی پردازش شده و همراه با PRP، بهعنوان یک کوکتل درمانی در گردن تزریق میشود. این روش باهدف بازسازی بافت، کاهش التهاب و بهبود عملکرد گردن انجام شده و پس از تزریق، بیمار بدون نیاز به بستری مرخص میشود.
توصیههای مهم قبل از تزریق
برای آمادگی جهت تزریق سلولهای بنیادی در درمان آرتروز گردن، رعایت توصیههای زیر ضروری است:
- مشاوره پزشکی: پیش از درمان، زمانی را برای مشورت با پزشک اختصاص دهید تا وضعیت کلی سلامتیتان بررسی شود.
- آزمایش و تصویربرداری: آزمایش خون و MRI انجام دهید تا شرایط گردن و نبود موانع درمان تأیید شود.
- قطع داروها: حداقل یک هفته قبل از تزریق سلولهای بنیادی، با مشورت پزشک، مصرف داروهای ضدالتهاب (مثل ایبوپروفن)، رقیقکننده خون (مثل آسپرین) یا ضدپلاکت (مثل پلاویکس/کلوپیدوگرل) را متوقف کنید.
- پرهیز از الکل و سیگار: در روزهای نزدیک به تزریق، از مصرف الکل و سیگار خودداری کنید تا ترمیم بافت مختل نشود.
- خواب و تغذیه: شب قبل خوب بخوابید و روز درمان با معده سبک (بدون غذای سنگین) حاضر شوید.
مراقبتهای پس از تزریق
پس از تزریق سلولهای بنیادی به گردن برای درمان آرتروز، رعایت نکات مراقبتی میتواند به تسریع بهبودی و کاهش عوارض احتمالی کمک کند.
محدودیتهای تزریق
اگرچه این روش یک درمان مؤثر برای آرتروز گردن محسوب میشود، اما برای همه بیماران مناسب نیست و در برخی شرایط، اثربخشی یا ایمنی آن کاهش مییابد.
✔ مراحل پیشرفته آرتروز گردن: در مواردی که تخریب غضروف شدید شده باشد، این روش کارایی کمتری دارد و ممکن است نتایج مطلوبی به همراه نداشته باشد.
✔ بیماریهای خودایمنی فعال: افرادی که به لوپوس، روماتیسم مفصلی یا سایر بیماریهای خودایمنی مبتلا هستند، ممکن است واکنشهای غیرقابلپیشبینی سیستم ایمنی را تجربه کنند، بنابراین کاندیدای مناسبی برای این درمان نیستند.
✔ زنان باردار یا شیرده: به دلیل نبود اطلاعات کافی درباره تأثیر این روش بر جنین یا نوزاد، انجام این درمان در دوران بارداری و شیردهی توصیه نمیشود.
✔ بیماریهای خاص و شرایط پرخطر:
- عفونتهای فعال: خطر گسترش عفونت پس از تزریق وجود دارد.
- سرطان پیشرفته: در برخی موارد، تزریق ممکن است ایمن نباشد.
- اختلالات انعقادی (مثل هموفیلی): این شرایط میتواند خطر خونریزی و عوارض جدی را افزایش دهد.
پیش از تصمیمگیری برای انجام این درمان، بررسی دقیق شرایط بیمار توسط متخصص ارتوپد ضروری است.
هزینه تزریق
هزینه درمان آرتروز گردن با استفاده از سلولهای بنیادی به عوامل مختلفی بستگی دارد. شدت آرتروز یکی از مهمترین شرایط تأثیرگذار است؛ هرچه آسیب به غضروف و بافتهای گردن بیشتر باشد، ممکن است نیاز به مقدار بیشتری سلول یا جلسات درمانی افزایش یابد.
منبع سلولهای بنیادی نیز نقش کلیدی دارد؛ استفاده از سلولهای خود بیمار (مثل مغز استخوان یا چربی) یا سلولهای اهدایی از بانک ژن میتواند هزینهها را تغییر دهد. برای برآورد دقیق هزینه، مشاوره با کلینیک تخصصی و بررسی شرایط فردی بیمار ضروری است.
سؤالات متداول
آیا سلولدرمانی درمان قطعی آرتروز گردن است؟
این روش، درمان قطعی آرتروز گردن نیست؛ اما تنها روش درمانی غیرجراحی است که میتواند روند پیشرفت آرتروز را متوقف و در برخی موارد معکوس کند.
آیا این روش به بیهوشی نیاز دارد یا با بیحسی موضعی انجام میشود؟
این روش نیازی به بیهوشی عمومی ندارد و معمولاً با بیحسی موضعی و در برخی موارد، همراه با آرامبخش وریدی انجام میشود تا بیمار حین تزریق احساس راحتی داشته باشد.
تزریق در قسمت جلوی گردن انجام میشود یا پشت گردن؟
در بیشتر موارد، تزریق از پشت گردن انجام میشود. در برخی شرایط خاص، مانند درگیری ساختارهای قدامی گردن، ممکن است تزریق از جلو انجام شود، اما کمتر رایج است.
آیا سلولهای بنیادی از بدن بیمار گرفته میشود یا از منبع دیگری تأمین میشود؟
در بیشتر موارد، سلولهای بنیادی از بدن خود بیمار استخراج میشود، اما در برخی شرایط، میتوان از سلولهای بنیادی آماده موجود در بانکهای سلولی استفاده کرد. انتخاب منبع سلولی بسته به شرایط بیمار و تشخیص پزشک انجام میشود.
آیا تزریق سلول بنیادی میتواند جایگزین جراحی شود؟
در مواردی که آرتروز منجر به تخریب کامل غضروف شده و علائم شدید تنگی کانال نخاعی ظاهر شود، جراحی تنها گزینه درمانی مؤثر خواهد بود.