درمان پارگی رباط مچ دست با استفاده از تزریق سلولهای بنیادی یک روش بازسازیکننده و غیرجراحی است که به ترمیم بافت رباط و جلوگیری از آسیب بیشتر کمک میکند.
این روش بهویژه در پارگیهای جزئی و جدا نشدگی کامل رباط تأثیر قابلتوجهی دارد. کاهش چشمگیر درد و التهاب طی دو روز اول از مزایای این درمان است و در صورت رعایت برنامه توانبخشی و دستورات پزشک، بیمار میتواند به فعالیتهای ورزشی خود بازگردد. تعداد جلسات تزریق بسته به شدت آسیب، معمولاً یک یا دو جلسه متغیر است.
درمان غیرجراحی پارگی رباط مچ دست با سلولهای بنیادی
پارگی رباط مچ دست یکی از آسیبهای شایع است که میتواند عملکرد طبیعی مچ را مختل کرده و منجر به درد، بیثباتی و کاهش دامنه حرکتی شود. از آنجایی که رباطها خونرسانی محدودی دارند، توانایی ترمیم طبیعی آنها ضعیف است. در نتیجه، اگر پارگیهای جزئی بهموقع درمان نشوند، ممکن است به پارگی کامل تبدیل شده و نیاز به جراحی پیدا کنند.
چرا جراحی رباط مچ دست چندان محبوب نیست؟
در جراحی ترمیم رباط مچ دست، معمولاً از تاندونهای دست برای بازسازی رباط استفاده میشود که میتواند باعث کاهش قدرت و عملکرد تاندون اهداکننده، محدودیت حرکتی و بهبودی طولانیمدت شود. همچنین، احتمال عوارضی مانند خشکی مفصل و چسبندگی بافتی وجود دارد.
مطالعات نشان دادهاند که سلولهای بنیادی میتوانند به سلولهای لیگامانی (رباطی) تبدیل و تکثیر شوند و روند بازسازی رباطهای آسیبدیده را تسهیل کنند. ترکیب این سلولها با PRP، از طریق ترشح فاکتورهای رشد و تعدیل پاسخ التهابی، موجب بهبود ساختار و عملکرد رباط شده و پیوند طبیعی رباط – استخوان را تقویت میکند.
سلولهای بنیادی و پی ار پی چیست؟
سلولهای بنیادی، سلولهایی در بدن هستند که میتوانند به انواع سلولهای غضروفی، تاندونی، رباطی و سایر بافتهای مورد نیاز تبدیل شوند و به ترمیم و بازسازی بافتهای آسیبدیده کمک کنند.
این سلولها به طور طبیعی در مغز استخوان، خون، بافت چربی و بندناف وجود دارند. برای مصارف پزشکی، میتوان آنها را از بدن خود بیمار استخراج کرد یا از بانکهای سلولی تهیه و برای درمان آمادهسازی نمود.
پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) یک محلول غلیظ از پلاکتهای خون است که از خود بیمار گرفته میشود و سرشار از فاکتورهای رشد برای ترمیم بافتهاست. برای تهیه آن، مقدار کمی خون از بیمار گرفته شده و در دستگاه سانتریفیوژ قرار میگیرد تا پلاکتها از سایر اجزای خون جدا و غلیظ شوند. سپس این محلول به ناحیه آسیبدیده تزریق میشود تا روند بهبود را تسریع کند.
این روش در سایر آسیبهای اندام فوقانی نیز به کار میرود؛ برای نمونه، تزریق PRP به آرنج یکی از روشهای مؤثر برای ترمیم تاندونهای آسیبدیده این ناحیه است.
درمان پیشرفته پارگی رباط مچ دست بدون جراحی در کلینیک دکتر گوهری! با استفاده از پلاکتهای غنیشده باکیفیت و سلولهای بنیادی از بانکهای معتبر، این روش نوین به ترمیم سریع رباط، کاهش درد و ماندگاری طولانی نتایج درمان کمک میکند.
چه کسانی گزینه مناسبی برای سلولدرمانی پارگی رباط مچ دست هستند؟
پارگی رباط مچ دست معمولاً رباطهای اسکافولونات (SLL)، لونوتریکترال (LTL) و کمپلکس فیبروکارتیلاژ مثلثی (TFCC) را درگیر میکند و شدت آن از کشیدگی خفیف تا پارگی کامل متغیر است. در موارد پارگی جزئی تا متوسط، سلولهای بنیادی و پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) میتوانند با تسریع ترمیم، کاهش التهاب و بهبود عملکرد رباط به روند بهبودی کمک کنند.
این روش بهویژه برای بیمارانی مناسب است که به درمانهای محافظهکارانه مانند فیزیوتراپی یا دارودرمانی پاسخ کافی ندادهاند و به دنبال یک گزینه غیرجراحی هستند. همچنین، اگر تاندون مچ دست نیز آسیبدیده باشد، سلولدرمانی میتواند در کاهش التهاب و بازسازی تاندون مؤثر باشد.
البته، این روش برای افرادی که عفونت فعال یا بیماریهای سیستمیک شدید (مانند دیابت کنترلنشده یا سرطان) دارند، توصیه نمیشود. تشخیص نهایی مناسببودن این درمان، نیاز به بررسی تخصصی و تصویربرداری پزشکی دارد.
اگر آسیب رباط ناشی از عفونت، آرتریت روماتوئید یا آرتریت پسوریاتیک باشد، سلولدرمانی بهتنهایی کافی نیست و باید همراه با درمانهای مکمل انجام شود. این شامل کنترل بیماری زمینهای با داروهای ضدالتهابی، سرکوبکنندههای ایمنی یا آنتیبیوتیکها (در صورت عفونت) است. بدون کنترل علت زمینهای، تأثیر سلولدرمانی محدود خواهد بود.
مزایای سلولدرمانی پارگی رباط مچ دست
✅ تسریع روند ترمیم و بهبودی رباط (۳ تا ۶ ماه)
✅ کاهش التهاب و درد مزمن (دو روز پس از تزریق)
✅ بهبود عملکرد و افزایش دامنه حرکتی مچ دست (۲ تا ۴ هفته)
✅ کاهش نیاز به جراحی در موارد پارگی جزئی تا متوسط (طولانیمدت)
✅ امکان ترکیب با روشهای دیگر مانند فیزیوتراپی برای بهبود نتایج درمانی (از هفتههای اول)
✅ بازسازی طبیعیتر بافت رباط و بهبود پایداری مفصل
✅ پیشگیری و درمان آرتروز مچ دست و کاهش عوارض طولانیمدت آسیب رباطی
✅ کاهش زمان بازتوانی نسبت به روشهای جراحی
نحوه تزریق سلولهای بنیادی به رباط مچ دست
فرد پس از حضور در کلینیک، ابتدا تحت فرایند تهیه PRP (پلاسمای غنی از پلاکت) قرار میگیرد؛ به این صورت که مقدار کمی خون از او گرفته شده و در دستگاه سانتریفیوژ قرار میگیرد تا پلاکتهای غلیظ استخراج شوند. سپس، سلولهای بنیادی تهیهشده از بانک سلولی معتبر با این پلاکتها ترکیب شده و یک کوکتل درمانی تقویتکننده بازسازی رباط آماده میشود.
پس از آمادهسازی محلول، مچ دست به طور کامل ضدعفونی میشود و در صورت لزوم، بیحسی موضعی موقت برای کاهش ناراحتی بیمار انجام میگیرد. در نهایت، تزریق تحت هدایت سونوگرافی، توسط متخصص سلولهای بنیادی مستقیماً در ناحیه آسیبدیده رباط انجام میشود تا دقت تزریق بالا رفته و حداکثر اثرگذاری درمان تضمین شود.
مراقبتهای قبل و بعد از تزریق
برای درمان پارگی رباط مچ دست با تزریق سلولهای بنیادی، مراقبتهای پس از تزریق و توانبخشی اهمیت زیادی دارند. این اقدامات به بهبودی کامل کمک کرده و از عوارض احتمالی جلوگیری میکنند. در ادامه، نکاتی بر اساس اصول پزشکی ترمیمی و توانبخشی ارائه شده است.
مراقبتهای پس از تزریق سلولهای بنیادی
- استراحت اولیه: پس از تزریق، توصیه میشود مچ دست برای مدت 48 تا 72 ساعت در حالت استراحت قرار گیرد. این امر به سلولهای بنیادی اجازه میدهد تا در محل تزریق مستقر شوند و فرآیند ترمیم را آغاز کنند. از انجام حرکات سنگین یا فشار آوردن به مچ دست خودداری کنید.
- کنترل درد و تورم: ممکن است پس از تزریق، مچ دست به طور موقت دردناک یا متورم شود. برای کاهش این علائم، میتوانید از کمپرس سرد (به مدت 15-20 دقیقه، چند بار در روز) استفاده کنید. در صورت نیاز، پزشک ممکن است داروهایی مانند استامینوفن تجویز کند. از مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (مانند ایبوپروفن) بدون مشورت با پزشک خودداری کنید، زیرا ممکن است در عملکرد سلولهای بنیادی اختلال ایجاد کنند.
- محدودیت فعالیت: برای حداقل دو هفته پس از تزریق، از فعالیتهایی که به مچ دست فشار وارد میکنند (مانند بلندکردن اجسام سنگین، حرکات چرخشی یا ورزشهای شدید) پرهیز کنید. این محدودیت به شرایط شما و شدت آسیب بستگی دارد و باید با پزشک هماهنگ شود.
- حفظ بهداشت محل تزریق: محل تزریق را تمیز و خشک نگه دارید و از تماس با آب یا مواد آلوده برای چند روز اول اجتناب کنید تا خطر عفونت کاهش یابد.
توانبخشی پس از تزریق
- شروع فیزیوتراپی: معمولاً پس از یک تا دو هفته (بسته به نظر متخصص ارتوپد)، برنامه توانبخشی در مرکز فیزیوتراپی آغاز میشود. هدف از این مرحله، تقویت عضلات اطراف مچ دست، بهبود دامنه حرکتی و حمایت از فرایند ترمیم رباط است. تمرینات اولیه شامل حرکات ملایم و بدون وزن است.
- تمرینات تقویتی تدریجی: پس از گذشت چند هفته و با پیشرفت بهبودی، تمرینات تقویتی سبک با استفاده از وزنههای کوچک یا باندهای کشی ممکن است به برنامه اضافه شود. این تمرینات به بازسازی قدرت و پایداری رباط کمک میکنند.
- بازگشت به فعالیتهای عادی: بازگشت به فعالیتهای روزمره یا ورزشی به زمانبندی ترمیم وابسته است. بهطورکلی، این فرایند ممکن است بین 6 تا 12 هفته طول بکشد. پزشک و فیزیوتراپیست بر اساس ارزیابیهای دورهای، زمان مناسب را تعیین خواهند کرد.
- پایش پیشرفت: جلسات منظم با پزشک معالج برای بررسی وضعیت رباط از طریق معاینه بالینی یا تصویربرداری (در صورت لزوم) ضروری است. این پایش به تنظیم برنامه توانبخشی و اطمینان از اثربخشی درمان کمک میکند.
رعایت دقیق دستورات پزشک، صبوری در روند تدریجی ترمیم رباط و پیگیری جلسات درمان، برای بهبودی موفقیتآمیز ضروری است. در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی، فوراً با پزشک مشورت کنید.
عوارض تزریق
تزریق سلولهای بنیادی روشی ایمن محسوب میشود، اما ممکن است عوارض موقتی مانند درد خفیف، تورم یا کبودی در مچ دست ایجاد کند. این علائم معمولاً خفیف بوده و طی چند روز تا حداکثر یک هفته به طور طبیعی برطرف میشوند.
سؤالات متداول
❓ آیا نیاز به تکرار تزریقها برای درمان پارگی رباط مچ دست دارم؟
بسته به شدت آسیب و پاسخ بدن، ممکن است یک جلسه کافی باشد، اما در برخی موارد شدیدتر، بنا به تشخیص پزشک ممکن است تکرار سلولدرمانی پس از چند ماه توصیه شود.
❓ چه مدت طول میکشد تا پس از درمان پارگی رباط مچ دست با سلولهای بنیادی، بهبودی را احساس کنم؟
بیمار معمولاً طی چند روز اول متوجه بهبود اولیه میشود، اما فرآیند ترمیم بهصورت تدریجی ادامه یافته ماهها ادامه مییابد.
❓ آیا پس از درمان پارگی رباط مچ دست با سلولهای بنیادی نیاز به فیزیوتراپی دارم؟
بله فیزیوتراپی میتواند روند بهبودی را تسریع کرده و دامنه حرکتی و استحکام مچ را بهبود ببخشد، اما برنامه آن باید توسط پزشک تعیین شود.
❓ درمان پارگی رباط مچ دست با سلولهای بنیادی چقدر ایمن است؟
این روش ایمن محسوب میشود و تحقیقات علمی نتایج امیدوارکنندهای را نشان دادهاند.
❓ هزینه درمان پارگی رباط مچ دست با سلولهای بنیادی چقدر است و آیا تحت پوشش بیمه قرار میگیرد؟
هزینه این درمان بسته به نوع سلولهای بنیادی و روش انجام آن متغیر است. در حال حاضر، بیشتر بیمهها این روش را پوشش نمیدهند، اما بهتر است قبل از درمان با شرکت بیمه خود مشورت کنید.
❓ آیا سلولدرمانی برای آرتروز انگشت شست دست هم جواب میدهد؟
بله، یکی از بهترین و جدیدترین روشهای غیرجراحی برای درمان آرتروز انگشت شست دست (ریزآرتروز) تزریق ترکیبی سلولهای بنیادی و PRP است. این روش درد شدید شست را بهطور قابلتوجهی کم میکند، غضروف مفصل CMC را بازسازی میکند و معمولاً در ۱ تا ۲ جلسه نتایج عالی به همراه دارد.