تزریق پیآرپی (PRP) روشی نوین درمانی است که در آن با استفاده از پلاکتهای غنیشده خون خود بیمار، فرآیند طبیعی ترمیم بافتهای آسیبدیده تحریک میشود. این روش معمولاً برای بهبود آسیبها و التهابهای مزمن اطراف آرنج به کار میرود.
تزریق پیآرپی زمانی بهترین گزینه است که مشکلاتی مثل التهاب تاندونها یا آسیبهای خفیف و مزمن، با روشهای معمول مثل دارو، استراحت و فیزیوتراپی بهبود نیافته باشند. این درمان میتواند به کاهش درد، بازگرداندن عملکرد و تسریع روند بهبودی کمک کند و در بسیاری موارد از جراحی جلوگیری میکند.
تزریق پی آر پی به آرنج چه زمانی بهترین گزینه است؟
تزریق پیآرپی (PRP) به آرنج معمولاً زمانی بهعنوان بهترین گزینه در نظر گرفته میشود که بیمار دچار درد مزمن یا التهاب در ناحیه آرنج، محدودیت حرکت و حتی خواب رفتن دست در خواب باشد و درمانهای سادهتر (مانند دارودرمانی یا فیزیوتراپی) نتیجه دلخواه را نداشتهاند.
در ادامه، شرایطی را معرفی میکنیم که تزریق پیآرپی ممکن است انتخاب مناسبی باشد.
| التهاب تاندونها (تاندونیت، آرنج تنیسبازان و آرنج گلفبازان) |
|---|
| ✅ چه زمانی تزریق پیآرپی انجام میشود؟ زمانی که درد مزمن شده باشد (بیش از ۶ تا ۱۲ هفته). وقتی درمانهایی مانند استراحت، داروهای ضدالتهاب، بریس، فیزیوتراپی یا تزریق کورتون بینتیجه بودهاند. ⭐ چرا پیآرپی بهترین گزینه است؟ برخلاف کورتون که فقط التهاب را کاهش میدهد، پیآرپی مستقیماً باعث ترمیم و بازسازی تاندون آسیبدیده میشود. در موارد تاندینوپاتی دژنراتیو (فرسایش تاندون)، مؤثرتر است چون آسیب ناشی از تحلیل است نه فقط التهاب. کورتون ممکن است تسکین موقت بدهد اما در درازمدت خطر تضعیف تاندون را دارد، در حالی که پیآرپی روند ترمیم را در بدن فعال میکند. |
| آسیبدیدگی (پیچخوردگی، ضربه یا آسیبهای قدیمی درمان نشده) |
| ✅ چه زمانی تزریق پیآرپی انجام میشود؟ زمانی که آسیب بافت نرم (تاندون یا رباط) وجود دارد ولی پارگی کامل نیست. وقتی بیمار ماههاست درد دارد و درمانهای دیگر مانند فیزیوتراپی یا دارو مؤثر نبودهاند. ⭐ چرا پیآرپی بهترین گزینه است؟ به جای مهار علائم، پیآرپی به ترمیم بافتهای آسیبدیده کمک میکند. برای آسیبهای مزمن که بدن بهتنهایی آنها را ترمیم نکرده، فرایند بازسازی را فعال میکند. گزینهای غیرجراحی، کمتهاجمی و مؤثر برای تسریع بهبودی. |
| پارگی تاندون (کشیدگی یا پارگی جزئی و خفیف) |
| ✅ چه زمانی تزریق پیآرپی انجام میشود؟ در موارد پارگی خفیف یا متوسط، زمانی که بیمار از درد مزمن یا محدودیت حرکت رنج میبرد. وقتی جراحی نیاز نیست یا بیمار نمیخواهد تحت عمل جراحی قرار بگیرد. ⭐ چرا پیآرپی بهترین گزینه است؟ با تزریق فاکتورهای رشد، روند ترمیم طبیعی تاندون را سرعت میبخشد. میتواند جایگزین جراحی در پارگیهای محدود باشد و زمان برگشت به فعالیت را کاهش دهد. همراه با فیزیوتراپی نتایج بسیار خوبی به همراه دارد. |
| بورسیت آرنج |
| ✅ چه زمانی تزریق پیآرپی انجام میشود؟ در موارد بورسیت مزمن، غیرعفونی و مقاوم به درمان. زمانی که تخلیه مایع، دارو یا تزریق کورتون جواب ندادهاند. ⭐ چرا پیآرپی بهترین گزینه است؟ پیآرپی با کاهش التهاب و تحریک بازسازی بافتی میتواند جایگزین کورتون در موارد مقاوم باشد. نسبت به کورتون عوارض کمتری دارد و اثر آن در بلندمدت پایدارتر است. به بازگشت عملکرد مفصل و کاهش تورم کمک میکند. |
| آرتروز آرنج (خفیف تا متوسط) |
| ✅ چه زمانی تزریق پیآرپی انجام میشود؟ در مراحل ابتدایی تا میانی آرتروز، وقتی هنوز نیازی به جراحی نیست اما درد و خشکی مفصل ادامه دارد. زمانی که دارو، فیزیوتراپی یا تزریق کورتون تأثیر نداشتهاند یا موقتی بودهاند. ⭐ چرا پیآرپی بهترین گزینه است؟ پیآرپی با کاهش التهاب مفصل و تحریک بازسازی غضروف، روند پیشرفت آرتروز را کند میکند. میتواند درد را کاهش دهد، عملکرد مفصل را بهبود ببخشد و نیاز به جراحی را به تعویق بیندازد. یک گزینه طبیعیتر با عوارض جانبی بسیار کمتر نسبت به دارو یا کورتون. |
| بعد از جراحی آرنج |
| ✅ چه زمانی تزریق پیآرپی انجام میشود؟ پس از جراحی ترمیم تاندون یا رباط، زمانی که بهبود طبق انتظار پیش نمیرود. در مواردی که درد، التهاب یا خشکی مفصل پس از عمل ادامه دارد. ⭐ چرا پیآرپی بهترین گزینه است؟ پیآرپی میتواند فرایند ترمیم بعد از عمل را تسریع کند و از تشکیل بافتهای آسیبدیده جلوگیری کند. گاهی حتی در حین جراحی یا بلافاصله پس از آن تزریق میشود. به کاهش زمان درمان و بهبود کیفیت ترمیم کمک میکند. |
پیآرپی آرنج برای چه کسانی مناسب نیست؟
🚫 افرادی که شرایط زیر را دارند، کاندید مناسبی برای تزریق پیآرپی به آرنج نیستند یا باید با احتیاط بیشتری تحت درمان قرار بگیرند. در ادامه، دستهبندی دقیق و حرفهای این افراد آورده شده است.
- پارگی کامل تاندون یا رباط (مواردی که نیاز به جراحی دارد)
- افراد با کمخونی شدید یا پلاکت پایین (ترومبوسیتوپنی)
- زنان باردار و شیرده
- اختلالات خونی خاص، مشکلات انعقادی یا مصرف داروهای رقیقکننده خون
- بیماران با عفونت فعال در ناحیه آرنج یا در کل بدن
- مبتلایان به بیماریهای خودایمنی کنترلنشده
چرا پزشک با وجود روشهای درمانی دیگر، تزریق پی آر پی را توصیه کرده است؟
پزشک با در نظر گرفتن شرایط خاص شما و ارزیابی دقیق وضعیت آرنج، تزریق پی آر پی را بهعنوان مؤثرترین و ایمنترین گزینه در زمان حال پیشنهاد داده است. این تصمیم معمولاً بر پایه ترکیبی از عوامل زیر گرفته میشود.
- نوع و شدت عارضه: در آسیبها و التهاب مزمن، غضروف تحلیلرفته، پی آر پی میتواند فرایند ترمیمی را در بدن فعال کند.
- شکست درمانهای قبلی: اگر دارو، تزریق کورتون، فیزیوتراپی یا سایر روشهای درمانی بیاثر بودهاند، پی آر پی گزینه بعدی است.
- وضعیت سلامتی بدن: اگر به دلایل پزشکی یا سن، روشهای درمانی دیگر مانند حرکات اصلاحی یا جراحی برای شما مناسب نباشد، پیآرپی انتخاب ایمنتری است.
- اجتناب از جراحی: در صورتی که تمایل به پرهیز از جراحی دارید، پزشک درمانهای کمتهاجمی مانند پیآرپی را پیشنهاد میدهد.
- ترجیح برای درمان بلندمدت: اگر هدف، بازسازی بافت و پیشگیری از عود مجدد است، پیآرپی نسبت به کورتون مزیت دارد.
- دسترسی به امکانات پیشرفته: اگر پزشک شما به تجهیزات باکیفیت (مثل سانتریفیوژ برای تهیه پیآرپی با غلظت مناسب پلاکت) و تکنیکهای پیشرفته (مثل تزریق با سونوگرافی) دسترسی دارد، احتمالاً پیآرپی را به دلیل نتایج بهتر توصیه کرده است.
چرا پزشک سایر روشها را انتخاب نکرده است؟
پزشک شما پس از بررسی دقیق شرایط بالینی، تصویربرداری و سابقه درمانیتان، به این نتیجه رسیده که روشهایی مثل تزریق کورتون، هیالورونیکاسید یا اوزون در وضعیت فعلی شما یا مؤثر نیستند یا در مقایسه با پیآرپی مزایای کمتری دارند. تصمیم برای تجویز نکردن این روشها معمولاً بر اساس ماهیت آسیب، هدف درمان (تسکین موقت یا ترمیم بافت) و پاسخ بدن شما به درمانهای قبلی گرفته میشود.
- چرا تزریق کورتون (کورتیکواستروید) تجویز نشده است؟
- تأثیر کوتاهمدت دارد: کورتون بیشتر درد و التهاب را موقتاً کاهش میدهد. اگر عارضه مزمن است، کورتیکواستروئید معمولاً فقط تسکین موقت میدهد و مشکل اصلی را حل نمیکند.
- عوارض در تاندون: در نواحی تاندونی مثل آرنج، کورتون ممکن است در طول زمان باعث ضعیفتر شدن یا حتی پارگی تاندون شود.
- اگر قبلاً استفاده شده باشد: گاهی بیمار قبلاً یک یا دو بار کورتون تزریق کرده و بینتیجه بوده یا درد برگشته است.
- چرا تزریق ژل هیالورونیک اسید تجویز نشده است؟
- برای آرتروز مفصلی خفیف تا متوسط کاربرد دارد، نه آسیبهای تاندونی یا رباطی.
- در آرنج کمتر مؤثر است: بر خلاف زانو یا شانه، تزریق ژل در آرنج اثربخشی محدودی دارد و کمتر رایج است.
- اثرات آن بیشتر روانکنندگی و کاهش اصطکاک است، نه بازسازی بافت. برای آسیبهای دژنراتیو، تزریق پیآرپی گزینه بهتری است.
- چرا تزریق اوزون تجویز نشده است؟
- شواهد علمی محدودتر دارد: اثربخشی اوزونتراپی هنوز در مطالعات علمی کمتر ثابت شده و نتایج آن متغیر است. پزشک ممکن است پیآرپی را به دلیل مطالعات قویتر و نتایج قابلاعتمادتر انتخاب کرده باشد.
- در آسیبهای مزمن یا پارگیهای جزئی، اثر ترمیمی تزریق پیآرپی قویتر است.
- ممکن است برای برخی بیماران با شرایط خاص یا حساسیت به درد مناسب نباشد.
اگر پیآرپی را تزریق نکنم، چه میشود؟
اگر پزشک برای شما تزریق پیآرپی را تجویز کرده، به این معنی است که هدف از درمان، تنها کاهش درد نیست، بلکه کمک به ترمیم بافتهای آسیبدیده و پیشگیری از مزمن شدن عارضه است. با این حال، ممکن است شما به دلایل شخصی، مالی یا نگرانی از تزریق، تصمیم بگیرید فعلاً آن را انجام ندهید. در این صورت، اگر مشکل شما خفیف بوده یا تازه شروع شده باشد، پزشک ممکن است روشهای محافظهکارانهتر مثل فیزیوتراپی، دارو درمانی یا استراحت را پیشنهاد دهد. در برخی موارد، بهبودی خودبهخود هم ممکن است.
اما اگر عارضه مزمن یا نسبتاً شدید باشد و شما تزریق پیآرپی را انجام ندهید، ممکن است با این پیامدها روبهرو شوید.
- احتمال ادامه علائم فعلی مثل درد، ضعف یا محدودیت حرکتی
- طولانیتر شدن دوره درمان
- پیشرفت تدریجی آسیب بهویژه در تاندونها یا مفصل
- افزایش احتمال نیاز به درمانهای تهاجمیتر مثل جراحی یا تزریقهای دیگر در آینده
- کاهش کارایی عملکردی آرنج در فعالیتهای ورزشی یا روزمره
اگر تصمیم بگیرید فعلاً تزریق پیآرپی انجام ندهید، پزشک احتمالاً شما را تحت نظر قرار میدهد و از درمانهای جایگزین محافظهکارانه مثل فیزیوتراپی، داروهای ضد التهاب، تمرینات اختصاصی یا بریس استفاده خواهد کرد. اگر در طی چند هفته یا ماه آینده بهبودی کافی حاصل نشد یا علائم بدتر شدند، احتمالاً تزریق پیآرپی یا حتی گزینههای پیشرفتهتر دوباره مطرح خواهد شد.
آیا آرنج پس از تزریق پی آر پی، مثل قبل میشود؟
اثرگذاری تزریق پیآرپی به آرنج کاملاً وابسته به نوع عارضه، شدت آسیب و واکنش بدن شما به درمان است. در برخی مشکلات، مثل التهابهای مزمن تاندون یا آسیبهای جزئی، پیآرپی میتواند تا حد زیادی عملکرد طبیعی آرنج را برگرداند. اما در مواردی مانند آرتروز پیشرفته یا پارگیهای وسیع، هدف بیشتر کاهش درد و جلوگیری از پیشرفت آسیب است، نه بازگشت کامل عملکرد مثل قبل. همچنین گاهی فقط یک جلسه کافی است، اما در برخی موارد نیاز به ۲ یا ۳ جلسه تزریق در فاصلههای زمانی مشخص وجود دارد.
در ادامه، تأثیر پیآرپی و تعداد تقریبی جلسات برای هر عارضه آورده شده است.
| التهاب تاندونها (تاندونیت، آرنج تنیسبازان، آرنج گلفبازان) |
|---|
| ✅ تأثیر درمان: در موارد مزمن، اغلب بهبود قابلتوجهی ایجاد میشود و بیمار میتواند به فعالیت طبیعی برگردد. 💉 تعداد جلسات: معمولاً ۱ تا ۲ جلسه کافی است. |
| آسیبدیدگی (پیچخوردگی، ضربه یا آسیب قدیمی درماننشده) |
| ✅ تأثیر درمان: کمک به ترمیم بافت نرم و جلوگیری از مزمن شدن درد یا التهاب. 💉 تعداد جلسات: ۱ تا ۲ جلسه بسته به شدت آسیب. |
| پارگی تاندون (کشیدگی یا پارگی جزئی) |
| ✅ تأثیر درمان: در پارگیهای خفیف و قابل ترمیم، میتواند روند بهبودی را سرعت دهد. 💉 تعداد جلسات: معمولاً ۲ جلسه نیاز است. |
| 🦴 بورسیت آرنج |
| ✅ تأثیر درمان: فقط در موارد مزمن و مقاوم توصیه میشود، با هدف کاهش التهاب و بازسازی بافت. 💉 تعداد جلسات: ۱ جلسه معمولاً کافی است، گاهی نیاز به تکرار دارد. |
| آرتروز آرنج (در مراحل اولیه تا متوسط) |
| ✅ تأثیر درمان: کاهش درد و افزایش دامنه حرکتی، در مراحل پیشرفته فقط تسکینی موقتی ایجاد میکند. 💉 تعداد جلسات: اغلب ۲ تا ۳ جلسه با فاصله چند هفته نیاز است. |
| بعد از جراحی آرنج |
| ✅ تأثیر درمان: کمک به تسریع ترمیم و بازسازی بافت پس از جراحی (مثلاً تاندون یا لیگامان). 💉 تعداد جلسات: ۱ تا ۳ جلسه بسته به نوع جراحی و وضعیت ترمیم. |
پی آر پی چه زمانی اثرگذاری خود را نشان میدهد؟
تزریق پیآرپی (پلاسمای غنی از پلاکت) برخلاف بسیاری از درمانهای دارویی و تزریقی، اثرات فوری ندارد. این روش به جای کاهش سریع علائم، بر فعالسازی فرایندهای طبیعی ترمیم در بدن تمرکز دارد. پلاکتها حاوی فاکتورهای رشد و ترمیم هستند که پس از تزریق، به تدریج در ناحیه آسیبدیده آزاد میشوند و بازسازی بافت را آغاز میکنند. بنابراین، انتظار برای نتیجهگیری فوری از پیآرپی منطقی نیست.
بیشتر بیماران بین ۲ تا ۶ هفته پس از تزریق، شروع به احساس کاهش درد، بهبود عملکرد یا کاهش التهاب میکنند. البته شدت و زمان بهبودی به شرایط فردی، نوع آسیب و محل آن بستگی دارد. در برخی موارد مثل تاندونیت مزمن (مانند آرنج تنیسبازان)، ممکن است تسکین نسبی درد زودتر از ۴ هفته اتفاق بیفتد، اما برای بسیاری از افراد، این مرحله ابتدایی به معنی بهبود کامل نیست و نباید به آن بسنده کرد.
اوج اثرگذاری پیآرپی معمولاً بین ۳ تا ۶ ماه پس از تزریق مشاهده میشود. در این بازه، بدن فرصت کافی برای ترمیم تدریجی بافتهای آسیبدیده پیدا میکند. به همین دلیل، پزشکان معمولاً پیآرپی را بهعنوان درمانی بلندمدت و نه فوری توصیه میکنند. در صورت مزمن بودن آسیب یا شدت بالای آن، ممکن است بیش از یک جلسه تزریق نیاز باشد تا بدن فرصت بازسازی کاملتری پیدا کند.
آیا تأثیرات پی آر پی روی آرنج دائمی هستند یا موقت؟
ماندگاری اثر تزریق پیآرپی به آرنج بستگی مستقیم به نوع و شدت عارضه، میزان آسیب بافتی، پیگیری درمانهای توانبخشی و رعایت مراقبتهای بعد از تزریق دارد. در برخی موارد، تأثیر پیآرپی میتواند سالها باقی بماند، اما در بعضی شرایط نیز تنها چند ماه دوام دارد و ممکن است نیاز به تکرار تزریق یا انتخاب روش درمانی دیگر باشد.
در عارضههای زیر تأثیرات پیآرپی، ممکن است ماندگاری بالا و گاهی دائمی داشته باشد.
- التهاب مزمن تاندونها مثل تنیسالبو یا گلفالبو (در صورت تزریق بهموقع و رعایت فیزیوتراپی)
- پارگی جزئی تاندون (اگر تزریق در مراحل اولیه انجام شود و بیمار فشار تکراری به آرنج وارد نکند)
- آسیبهای ترمیمپذیر پس از جراحی (در صورت رعایت کامل توانبخشی)
در عارضههای زیر تأثیرات پیآرپی، ممکن است ماندگاری محدود یا موقت داشته باشد.
- آرتروز پیشرفته آرنج (چون تخریب غضروف پیشرونده است و ممکن است به درمانهای مکرر نیاز باشد).
- بورسیت عودکننده یا ناشی از بیماریهای زمینهای
- آسیبهای قدیمی و مزمن که مدت طولانی درمان نشدهاند و بافت دچار تغییرات برگشتناپذیر شده است.
چه زمانی پی آر پی ممکن است نتیجهای به همراه نداشته باشد؟
تزریق پیآرپی با هدف تحریک روند طبیعی ترمیم بدن انجام میشود، اما همیشه و در همه افراد نتیجه مطلوب ندارد. عواملی مانند نوع بیماری، شدت آسیب، مدت زمان گذشته از شروع عارضه، سن، وضعیت عمومی سلامت و حتی کیفیت تزریق (مثل غلظت پلاکت یا دقت در محل تزریق) میتوانند بر اثربخشی پیآرپی تأثیر بگذارند. اگر این شرایط بهدرستی فراهم نباشند، ممکن است بیمار بهبودی قابل توجهی تجربه نکند.
افراد با شرایط زیر ممکن است نتیجه دلخواهی از تزریق پیآرپی نگیرند.
- افراد دارای آسیب شدید یا مرحله پایانی بیماری: در مواردی مثل پارگی کامل تاندون یا آرتروز شدید، تخریب بافت آنقدر زیاد است که پیآرپی نمیتواند روند بازسازی را بهاندازه کافی فعال کند.
- افرادی که دیر به درمان مراجعه کردهاند: اگر عارضه مدت زیادی بدون درمان مانده باشد، بافت دچار تغییرات دائمی میشود و پاسخ به درمان کاهش مییابد.
- افراد مبتلا به بیماریهای مزمن یا سیستم ایمنی ضعیف: مانند دیابت کنترلنشده، مشکلات کلیوی یا مصرف داروهای سرکوبکننده ایمنی که روند ترمیم طبیعی را کند میکنند.
- افرادی که بعد از تزریق مراقبتها را رعایت نمیکنند: مانند انجام فعالیت سنگین، عدم رعایت فیزیوتراپی یا مصرف داروهای ضدالتهابی که اثر پیآرپی را کاهش میدهند.
- افرادی که پیآرپی با کیفیت پایین دریافت کردهاند: کیفیت سانتریفیوژ، غلظت پلاکتها و دقت در محل تزریق همگی بر نتیجه تأثیر دارند. تجهیزات غیرحرفهای یا تکنیک نادرست میتوانند نتیجه را بیاثر کنند.
تزریق پی آر پی تنها راه درمان نیست
تزریق پیآرپی تنها راه درمان بیماریهای آرنج نیست و معمولاً بهعنوان بخشی از یک برنامه درمانی کامل و چندمرحلهای تجویز میشود. پیآرپی علاوه بر آرنج، در درمان مشکلات دیگر مفصلی مثل آرتروز مچ دست و انگشت شست هم کاربرد دارد و میتواند درد و محدودیت حرکت را کاهش دهد در بسیاری از موارد، پیآرپی یک درمان تکمیلی است که باید در کنار روشهایی مثل فیزیوتراپی، تمرین درمانی، اصلاح فعالیتها، یا دارو درمانی انجام شود تا بهترین نتیجه را بدهد.
در مواردی که آسیب یا فرسایش بافتی شدیدتر است، برخی پزشکان برای افزایش اثربخشی درمان، تزریق پیآرپی را با روشهای پیشرفتهتری مانند تزریق سلولهای بنیادی ترکیب میکنند. سلولهای بنیادی قابلیت تبدیل به انواع سلولهای بافتی را دارند و میتوانند بازسازی ساختارهای آسیبدیده (مثل تاندونها یا غضروف) را تقویت کنند. وقتی این سلولها همراه با فاکتورهای رشد موجود در پیآرپی به ناحیه آسیبدیده تزریق میشوند، اثر همافزای آنها میتواند روند ترمیم را سریعتر و عمیقتر کند.
علاوه بر این، برخی پزشکان برای افزایش دقت و اثر درمان، از راهنمایی تصویربرداری (مانند سونوگرافی) استفاده میکنند تا تزریق دقیقاً به ناحیه درگیر انجام شود. این ترکیبها معمولاً برای بیمارانی پیشنهاد میشود که پاسخ مناسبی به درمانهای سادهتر ندادهاند یا دچار آسیبهای مزمن و پیچیده هستند.
روند تزریق پی آر پی به آرنج
روند تزریق پیآرپی به آرنج معمولاً یک فرایند نسبتاً سریع و سرپایی است که شامل گرفتن نمونه خون از خود بیمار، آمادهسازی پلاسمای غنی از پلاکت و سپس تزریق آن به محل آسیبدیده میشود. هدف این روش تحریک فرایندهای طبیعی ترمیم بدن و کاهش التهاب و درد است. قبل و بعد از تزریق، مراقبتهایی لازم است تا بهترین نتیجه حاصل شود و احتمال عوارض کاهش یابد.
مراحل تزریق پیآرپی به آرنج در ادامه توضیح داده شده است.
مرحله ۱: نکاتی که قبل از تزریق باید رعایت کنید
قبل از انجام تزریق پیآرپی، رعایت برخی نکات مهم میتواند به بهبود اثربخشی درمان و کاهش احتمال عوارض کمک کند. آمادهسازی مناسب بدن و جلوگیری از مصرف داروها یا رفتارهایی که ممکن است روند درمان را مختل کنند، نقش مهمی دارد. همچنین برخی عادات سبک زندگی مثل تغذیه و هیدراتاسیون مناسب نیز در موفقیت تزریق موثر هستند.
برخی از نکات مهمی که قبل از تزریق پیآرپی باید رعایت کنید، در ادامه توضیح داده شده است.
- اجتناب از مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs): حداقل ۵ تا ۷ روز قبل از تزریق، مصرف داروهایی مثل ایبوپروفن یا ناپروکسن را متوقف کنید تا روند التیام طبیعی پلاکتها بهینه شود.
- خودداری از مصرف الکل و دخانیات: حداقل ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از تزریق از مصرف الکل و سیگار پرهیز کنید چون میتوانند روند ترمیم را کند کنند.
- آبرسانی کافی به بدن: روزهای قبل از تزریق مایعات کافی بنوشید تا خونگیری آسانتر و کیفیت پلاسمای استخراجی بهتر شود.
- عدم انجام فعالیتهای سنگین و ورزشی شدید: ۱ تا ۲ روز قبل از تزریق از ورزش شدید و حرکات سنگین خودداری کنید تا التهاب و آسیبها تشدید نشوند.
- اطلاعرسانی به پزشک درباره داروها و بیماریها: هر دارویی که مصرف میکنید یا بیماری زمینهای مثل اختلالات خونریزی را به پزشک اطلاع دهید.
مرحله ۲: گرفتن نمونهخون
در این مرحله، پزشک یا تکنسین نمونه خون از ورید بازوی شما میگیرد تا بتواند پلاسمای غنی از پلاکت (پیآرپی) را از آن استخراج کند. این فرایند معمولاً سریع و با استفاده از سرنگهای استریل و بهداشتی انجام میشود. کیفیت و مقدار خون گرفته شده نقش مهمی در اثربخشی پیآرپی دارد، بنابراین این مرحله باید با دقت و به صورت استریل انجام شود تا بهترین نتیجه حاصل شود. خونگیری معمولاً بدون درد زیاد انجام میشود و به صورت سرپایی است.
مرحله ۳: سانتریفیوژ خون
در این مرحله، نمونه خون گرفته شده در دستگاه سانتریفیوژ قرار میگیرد تا با چرخش سریع، پلاکتها و سایر اجزای خون از هم جدا شوند. این فرایند باعث میشود پلاسمای غنی از پلاکت (پیآرپی) که حاوی فاکتورهای رشد و مواد ترمیمی است، از سایر بخشهای خون جدا شود. دقت در زمان و سرعت سانتریفیوژ بسیار مهم است تا کیفیت پیآرپی بهینه باشد و اثرگذاری درمان افزایش یابد.
مرحله ۴: آمادهسازی پیآرپی
پس از جدا شدن پلاکتها در مرحله سانتریفیوژ، پلاسمای غنی از پلاکت با دقت جمعآوری و آماده تزریق میشود. در این مرحله ممکن است پزشک غلظت پلاکتها را بررسی کند تا مطمئن شود نمونه آماده شده حاوی میزان کافی فاکتورهای رشد برای تحریک ترمیم بافتهاست. آمادهسازی دقیق پیآرپی نقش مهمی در اثربخشی درمان دارد و باید تحت شرایط استریل انجام شود تا از هرگونه آلودگی جلوگیری شود.
مرحله ۵: آمادهسازی محل تزریق
قبل از انجام تزریق، محل مورد نظر روی آرنج به دقت ضدعفونی و تمیز میشود تا خطر عفونت به حداقل برسد. این مرحله بسیار مهم است و معمولاً با استفاده از محلولهای ضدعفونیکننده استاندارد انجام میشود. گاهی پزشک برای افزایش دقت تزریق و قرار دادن پیآرپی دقیقاً در محل آسیب، از دستگاه سونوگرافی استفاده میکند. آمادهسازی صحیح محل تزریق، ایمنی و اثربخشی درمان را تضمین میکند.
مرحله ۶: تزریق پیآرپی
در این مرحله، پزشک با استفاده از سرنگ و سوزن نازک، پلاسمای غنی از پلاکت (پیآرپی) را به ناحیه آسیبدیده یا التهابآمیز در آرنج تزریق میکند. معمولاً تزریق با دقت بالا انجام میشود تا پیآرپی به طور مستقیم به بافتهای آسیبدیده برسد و فرایند ترمیم را تحریک کند. ممکن است کمی احساس درد یا فشار خفیف در محل تزریق وجود داشته باشد که طبیعی است و به سرعت رفع میشود. پزشک ممکن است پس از تزریق، ناحیه را ماساژ دهد یا از باندهای مخصوص برای حمایت استفاده کند.
پیگیری درمان پس از تزریق، بهترین روش گرفتن نتیجه
برای رسیدن به بهترین نتیجه از تزریق پیآرپی به آرنج، پیگیری دقیق درمان و مراقبتهای بعد از تزریق اهمیت زیادی دارد. پس از انجام تزریق، بدن شما شروع به بازسازی و ترمیم بافتهای آسیبدیده میکند که این فرایند زمانبر است و نیاز به صبر و رعایت نکات مراقبتی دارد. انجام حرکات اصلاحی و فیزیوتراپی طبق توصیه پزشک، کمک میکند تا فرایند بهبودی تسریع شود و از بازگشت عارضه جلوگیری گردد.
دوره ریکاوری معمولاً شامل استراحت نسبی ناحیه تزریق شده در روزهای اولیه است و سپس به تدریج میتوانید فعالیتهای روزمره و ورزشهای سبک را شروع کنید. رعایت نکاتی مثل پرهیز از فشار زیاد، گرم نگه داشتن محل تزریق، و استفاده از کمپرس یخ در روزهای اول به کاهش درد و التهاب کمک میکند. همچنین در صورت نیاز، پزشک ممکن است برنامه تمرینی اختصاصی یا فیزیوتراپی را برای تقویت و بهبود عملکرد آرنج تجویز کند که پیگیری منظم آن نقش مهمی در موفقیت درمان دارد.
کارهایی که باید انجام دهید
- استراحت نسبی: حداقل ۲ تا ۳ روز پس از تزریق، از فعالیتهای سنگین و فشار آوردن به آرنج خودداری کنید.
- استفاده از کمپرس سرد: در 24 تا 48 ساعت اول پس از تزریق، چند بار در روز کمپرس یخ بگذارید تا التهاب و درد کاهش یابد.
- حرکات سبک و تمرینات کششی: پس از چند روز استراحت، حرکات ملایم و کششهای سبک طبق دستور فیزیوتراپیست شروع شود تا از خشکی جلوگیری شود.
- پیگیری جلسات فیزیوتراپی: انجام منظم تمرینات و فیزیوتراپی به بهبود عملکرد و تقویت عضلات کمک میکند.
- مصرف داروهای ضد درد یا ضد التهاب فقط با تجویز پزشک: اگر درد داشتید، فقط داروهایی را که پزشک توصیه کرده مصرف کنید.
کارهایی که نباید انجام دهید
- فعالیتهای سنگین یا ورزشهای پر فشار: حداقل تا ۴-۶ هفته از بلند کردن اجسام سنگین یا ورزشهای پر فشار که به آرنج فشار میآورد، خودداری کنید.
- ماساژ یا فشار زیاد به محل تزریق در روزهای اول: ممکن است باعث تحریک بیش از حد و التهاب شود.
- خوددرمانی یا استفاده از داروهای غیرمجاز: بدون مشورت پزشک از داروهای ضد التهاب غیرمجاز یا مکملهای غیرمطمئن استفاده نکنید.
- ندیدن پزشک در صورت افزایش درد یا التهاب: اگر درد یا تورم بیش از حد داشتید، حتما به پزشک مراجعه کنید تا از بروز عوارض جلوگیری شود.
عوارض تزریق پی آر پی
تزریق پیآرپی بهطور کلی روشی بیخطر و کمعارضه محسوب میشود، چون از خون خود بیمار تهیه شده و واکنش آلرژیک به آن بسیار نادر است. با این حال، مانند هر روش تهاجمی دیگری، احتمال بروز برخی عوارض جانبی خفیف و گذرا وجود دارد که معمولاً کوتاهمدت هستند و با مراقبت مناسب قابل کنترلاند. این عوارض بیشتر به دلیل فرایند تزریق یا پاسخ بدن به تحریک رشد بافتها ممکن است رخ دهند.
عوارض احتمالی تزریق پیآرپی در ادامه توضیح داده شده است.
- درد و ناراحتی موقت در محل تزریق
- تورم و التهاب موضعی که معمولاً چند روز طول میکشد.
- قرمزی یا حساسیت پوست اطراف ناحیه تزریق
- کبودی خفیف ناشی از سوزنزنی
- عفونت محل تزریق (بسیار نادر، در صورت رعایت نکات بهداشتی)
- واکنشهای التهابی موقت که ممکن است باعث تشدید موقت علائم شود.
- سرگیجه یا ضعف موقت در برخی افراد حساس به خونگیری یا تزریق
هزینه
هزینه تزریق پیآرپی به عوامل مختلفی بستگی دارد که شامل میزان دقت و تخصص پزشک، تجهیزات و فناوریهای مورد استفاده مثل دستگاه سانتریفیوژ باکیفیت و تکنیکهای تصویربرداری مانند سونوگرافی، تعداد جلسات مورد نیاز و محل انجام درمان میشود. همچنین پیچیدگی و شدت عارضهای که درمان میشود نیز در تعیین هزینه تأثیرگذار است. به همین دلیل، هزینه پیآرپی در هر فرد و هر مرکز درمانی میتواند متفاوت باشد و بهتر است قبل از شروع درمان، با پزشک مشورت شود.
از نظر پوشش بیمه، اغلب شرکتهای بیمه هزینه تزریق پیآرپی را تحت پوشش قرار نمیدهند، زیرا این روش هنوز در دسته درمانهای تکمیلی و نوین طبقهبندی میشود و ممکن است به عنوان یک روش غیرضروری یا آزمایشی در نظر گرفته شود. بنابراین معمولاً پرداخت هزینه به صورت آزاد و توسط خود بیمار انجام میشود، مگر در موارد خاص که بیمههای تکمیلی یا طرحهای درمانی خاص، بخشی از هزینه را پوشش دهند. بهتر است قبل از درمان، وضعیت پوشش بیمه خود را با شرکت بیمه یا مرکز درمانی بررسی کنید.
برای تزریق پی آر پی به آرنج به کجا مراجعه کنم؟
برای انجام تزریق پیآرپی به آرنج، مراجعه به مراکز تخصصی ارتوپدی یا کلینیکهای فیزیوتراپی با تجهیزات پیشرفته و پزشکان مجرب توصیه میشود. این مراکز معمولاً از دستگاههای سانتریفیوژ با کیفیت بالا و تکنیکهای تصویربرداری مانند سونوگرافی برای دقت بیشتر در تزریق استفاده میکنند.
یکی از بهترین گزینهها در تهران، کلینیک دکتر گوهری است که در زمینه طب فیزیکی و توانبخشی فعالیت میکند. این کلینیک با بهرهگیری از تجهیزات مدرن و تیم متخصص، خدماتی مانند تزریق پیآرپی، درمانهای غیرجراحی و توانبخشی را ارائه میدهد. برای اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت، میتوانید به صفحه تماس با ما مراجعه کنید.
سوالات متداول
آیا تزریق پیآرپی برای همه مشکلات آرنج مؤثر است؟
خیر، اثربخشی پیآرپی بستگی به نوع و شدت آسیب دارد. این روش معمولاً در آسیبهای مزمن مانند التهاب تاندونها یا پارگیهای جزئی مؤثر است. در موارد شدید یا تخریب وسیع مفصل، ممکن است به اندازه کافی جواب ندهد.
چند جلسه تزریق پیآرپی برای درمان آرنج نیاز است؟
در بسیاری از موارد، یک تا سه جلسه تزریق کافی است. تعداد دقیق جلسات به نوع آسیب و واکنش بدن به تزریق بستگی دارد. پزشک پس از ارزیابی وضعیت شما تعداد موردنیاز را پیشنهاد میدهد.
بعد از تزریق پیآرپی چه مدت باید استراحت کنم؟
معمولاً پس از تزریق، تا چند روز باید از انجام فعالیتهای شدید خودداری کنید. بسته به شدت آسیب، ممکن است نیاز به استراحت نسبی برای ۱ تا ۲ هفته داشته باشید. رعایت دقیق توصیههای پزشک باعث بهبود بهتر و سریعتر میشود.
آیا تزریق پیآرپی به آرنج درد دارد؟
ممکن است هنگام تزریق کمی درد یا فشار احساس شود، اما معمولاً قابلتحمل است. در صورت نیاز، پزشک میتواند از بیحسی موضعی استفاده کند تا ناراحتی را کاهش دهد.
آیا نتایج پیآرپی دائمی است؟
در بسیاری از بیماران، نتایج طولانیمدت است و حتی ممکن است به درمان کامل منجر شود. اما در برخی موارد بسته به علت زمینهای یا شدت آسیب، ممکن است اثر آن موقتی باشد و نیاز به مراقبتهای تکمیلی باشد.
آیا تزریق پیآرپی برای همه افراد مناسب است؟
خیر. افراد مبتلا به اختلالات خونی، سرطان فعال، عفونت، یا برخی بیماریهای خودایمنی ممکن است گزینه مناسبی برای این درمان نباشند. پزشک پیش از تزریق، بررسیهای لازم را انجام میدهد.
آیا تزریق پیآرپی برای پارگی جزئی رباط مچ دست هم مؤثر است؟
بله، تزریق پیآرپی میتواند برای پارگی جزئی رباط مچ دست بسیار مفید باشد. این روش با استفاده از پلاکتهای غنی از خون خود بیمار، فرایند طبیعی ترمیم رباط آسیبدیده را تحریک میکند، درد را کاهش میدهد و عملکرد مچ دست را بهبود میبخشد. معمولاً در مواردی که پارگی کامل نیست و جراحی نیاز ندارد، پیآرپی میتواند جایگزین روشهای تهاجمی شود و همراه با فیزیوتراپی، بهترین نتیجه را بدهد.