سندرم تونل کارپال چیست؟ علل،علائم و درمان

درمان سندروم تونل کارپال

شدت سندروم تونل کارپال در اکثر بیماران در‌صورتی‌که تحت نظر و درمان پزشک قرار نگیرند، ممکن است افزایش یابد. به همین دلیل مهم است که در اوایل بروز علائم، این سندرم توسط پزشک ارزیابی و تشخیص داده شود تا بتوان روند پیشرفت آن را کند و یا متوقف کرد. برای بیماران جوان با علائم خفیف و همچنین خانم‌هایی که در دوران بارداری با علائم این بیماری روبه‌رو شده‌اند، ممکن است این بیماری ظرف مدت چند ماه بهبود یابد. این مسئله حائز اهمیت است که اگر بیمار مبتلا به آرتروز یا دیابت باشد، ابتدا بایستی به درمان این بیماری‌ها اقدام کند. در مراحل اولیه، بیمار می‌تواند به‌کمک درمان‌های غیرتهاجمی مانند بستن آتل مچ دست، تمرینات حرکتی، اجتناب از فعالیت‌های تشدیدکننده و تزریق استروئید به‌عنوان یک داروی ضدالتهاب، علائم را کنترل کند.

مصرف داروی ضدالتهابی غیراستروئید(NSAID)

در برخی موارد، داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند آسپرین، ایبوپروفن و سایر مسکن‌ها، می‌تواند به تسکین درد و التهاب کمک کند. مهم است که پیش از شروع درمان دارویی، با پزشک خود مشورت کنید. زیرا مصرف بلندمدت یا نادرست داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی ممکن است باعث عوارض جانبی شود و در برخی افراد، این داروها ممکن است با دیگر داروها یا شرایط پزشکی تداخل داشته باشند.

آتل

استفاده از آتل برای مچ دست می‌تواند به تسکین علائمی مانند سوزن‌سوزن شدن و بی‌حسی شبانه کمک کند. حتی اگر تنها در طول شب از آتل استفاده کنید، می‌تواند از بروز علائم در طول روز نیز جلوگیری کند. اگر باردار هستید، استفاده از آتل گزینه بسیار مناسبی برای شما است، زیرا می‌توانید بدون استفاده از دارو، درد خود را تسکین ببخشید. هنگام انتخاب یک آتل مناسب برای تسکین علائم سندرم تونل کارپال، بهتر است موارد در نظر گرفته شوند:

• زاویه آتل: مچ دست شما باید در موقعیت خنثی قرار گیرد. این کار از خم شدن مچ دست به جلو یا عقب و ایجاد فشار اضافی به تونل کارپال جلوگیری می‌کند.
• درجه سختی آتل: اغلب بریس‌ها دارای یک فلز نازک یا یک نوار پلاستیکی سخت هستند که در سمت کف دست بریس قرار دارد. این بخش از آتل، بسته به طراحی می‌تواند باعث ناراحتی برخی افراد شود. درصورت انتخاب آتل نامناسب، این بخش فلزی ممکن است درست روی تونل کارپال شما قرار نگیرد و احتمالاً فشار بیشتری به منطقه ایجاد کند و باعث تشدید علائم شود.
• جنس آتل: اگر دارای پوست حساس هستید و احتمال حساسیت به برخی از مواد را دارید، در انتخاب جنس آتل دقت کنید. همچنین می‌توانید از یک پارچه محافظ میان پوست و آتل استفاده کنید تا از بروز حساسیت پوستی جلوگیری شود.

تزریق استروئید

کورتیکواستروئید یا کورتیزون، یک عامل ضدالتهابی قوی است که می‌تواند به تونل کارپال تزریق شود. این تزریق‌ها اغلب علائم دردناک را تسکین می‌دهند.

• در مراحل اولیه بروز علائم و یا در بیماران مبتلا به سندروم کانال کارپال خفیف، تزریق ممکن است برای مدت طولانی علائم را تسکین دهد.
• در کسانی که شدت بیماری در آن‌ها بین متوسط تا شدید است، اثرات مثبت تزریق ممکن است موقتی باشد.
• تزریق کورتیزون نیز ممکن است توسط پزشک شما برای کمک به تشخیص سندروم تونل کارپال شما استفاده شود.

تغییر سبک زندگی

• استراحت دادن به دست و مچ دست: برای بهبود بیماری تا حد ممکن دست و مچ دست خود را استراحت دهید. این کار باعث کاهش فشار بر روی عصب میانی شده و روند بهبود را تسریع می‌بخشد.
• تغییر در الگوی فعالیت‌های روزانه: علائم تنگی کانال مچ دست اغلب زمانی رخ می‌دهد که دست و مچ دست شما برای مدت طولانی در یک موقعیت قرار دارند، به‌خصوص زمانی که مچ دست شما خم یا کشیده شده باشد. اگر شغل یا فعالیت‌های تفریحی شما علائمتان را تشدید می‌کند، تغییر یا اصلاح این فعالیت‌ها می‌تواند به کاهش یا توقف پیشرفت بیماری کمک کند.
• کمپرس آب سرد و گرم: برای کاهش علائم از جمله درد می‌توانید یک بسته یخ را داخل حوله قرار دهید و آن را به‌مدت 20 دقیقه در محل درد نگه دارید تا تسکین یابد. همچنین استفاده از کمپرس آب گرم نیز می‌تواند باعث کاهش فشار روی عصب دست و در نتیجه کاهش درد ناشی از سندروم تونل کارپال شود.
• ماساژ: ماساژ یکی از مؤثرترین روش‌ها برای تسکین درد، سفتی، بی‌حسی و سوزن‌سوزن شدن ناشی از تنگی کانال مچ دست است. در این روش می‌توانید به‌آرامی با انگشت شست، نواحی بالا و پایین مچ دست را ماساژ دهید.
• کاهش وزن: مطالعات نشان می‌دهد که چاقی می‌تواند یکی از فاکتورهای تشدید علائم تنگی کانال مچ دست باشد  بنابراین، کاهش وزن می‌تواند باعث کنترل و یا حتی بهبود سندروم کانال کارپال شود.
• ترک دخانیات: طبق مطالعات انجام‌شده، مصرف نیکوتین باعث انقباض شریان‌ها شده و میزان اکسیژن‌رسانی و جریان خون در عصب را کاهش می‌دهد. با ترک دخانیات می‌توان علائم این سندروم را کنترل کرد.

درمان با ورزش

بنابر توصیه فیزیوتراپیست‌ها، انجام تمرینات کششی‌ای که انگشتان و مچ دست را درگیر می‌کند، می‌تواند برای کاهش درد مفید باشد. البته این کشش نباید دردناک باشد. برخی از مهم‌ترین این تمرینات به شرح زیر می‌باشد:

• چرخش مچ دست: فقط با حرکت دادن دست‌ها به بالا، پایین، چپ و راست مچ دست خود را بچرخانید. این حرکت را تا چهار بار تکرار کنید.
• کشش انگشت‌ها: در این حرکت تا جایی که امکان دارد انگشتان خود را باز کرده و به آن‌ها کشش دهید و سپس آن‌ها را شل کنید. این حرکت را چهار بار تکرار کنید.
• کشش انگشت شست: با استفاده از دست مخالف خود، انگشت شست خود را به‌سمت عقب فشار دهید تا زمانی که کشش ملایمی را احساس کنید. این تمرین را نیز تا چهار بار تکرار کنید.

عمل جراحی سندروم تونل کارپال

عمل عصب دست یکی از روش‌های موثر و رایج برای درمان سندروم CTS است. این جراحی که به نام “آزادسازی تونل کارپال” شناخته می‌شود، با برش لیگامان عرضی مچ دست انجام می‌گیرد تا فشار روی عصب مدیان کاهش یابد. عمل جراحی معمولاً در مواردی که سایر روش‌های درمانی مانند داروها و فیزیوتراپی نتوانند علائم را بهبود بخشند، توصیه می‌شود. جراحی آزادسازی تونل کارپال می‌تواند به طور قابل توجهی درد، بی‌حسی و ضعف عضلانی را کاهش داده و عملکرد دست را بهبود بخشد، به طوری که بیماران می‌توانند به فعالیت‌های روزمره خود بازگردند.

عوارض سندروم تونل کارپال در صورت عدم درمان

در موارد مزمن یا درمان‌نشده این اختلال، ماهیچه‌های پایه انگشت شست ممکن است کوچک شده و از بین بروند. در صورت عدم درمان یا مدیریت مناسب سندروم تونل کارپال، ممکن است عوارض جدی که می‌تواند شامل موارد زیر باشد، ایجاد شود:

• علائم پیشرونده: علائم CTS ممکن است با گذشت زمان بدتر شود و منجر به افزایش درد، بی‌حسی و سوزن‌سوزن در دست و انگشتان آسیب‌دیده شود.
• آتروفی عضلانی: فشرده‌سازی طولانی‌مدت عصب میانی می‌تواند منجر به ضعف عضلانی و آتروفی در دست شود.
• اختلال در عملکرد: تنگی کانال مچ دست درمان‌نشده می‌تواند منجر به کاهش قدرت و مهارت در چنگش شود و بر فعالیت‌ها و وظایف روزانه نیز تأثیر بگذارد.
• آسیب دائمی عصب: در موارد شدید، فشرده‌سازی مداوم ممکن است باعث آسیب دائمی به عصب میانی شود و منجر به نقص حسی و حرکتی غیرقابل برگشت شود.
• کاهش کیفیت زندگی: مجموع عوارض ناشی از عدم درمان این سندروم می‌تواند به‌طور قابل توجهی بر کیفیت کلی زندگی فرد، از جمله کار، اوقات فراغت و عملکرد روزانه تأثیر بگذارد.

چگونه از ابتلا به سندروم تونل کارپال پیشگیری کنیم؟

برای پیشگیری از سندروم CTS، می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

• استراحت منظم: در صورت انجام کارهای تکراری با دست، هر نیم ساعت یکبار به دست‌های خود استراحت دهید
• حفظ وضعیت صحیح بدن: هنگام کار با رایانه، صفحه کلید و ماوس را در ارتفاع مناسب قرار دهید و مچ دست خود را صاف نگه دارید
• تقویت عضلات: انجام تمرینات تقویتی برای عضلات دست و مچ دست کمک می‌کند تا کاهش فشار روی عصب مدیان اتفاق بیفتد
• کنترل وزن: چاقی متاسفانه خطر ابتلا به سندروم تونل کارپال را افزایش می‌دهد
• درمان بیماری‌های زمینه‌ای: بیماری‌هایی مانند دیابت و آرتریت روماتوئید خطر ابتلا به سندروم تونل کارپال را افزایش می‌دهند. بنابراین، کنترل این بیماری‌ها بسیار مهم است