اگر به دنبال روشی کم تهاجمی و بدون درد برای درمان آرتروز کمر هستید، تزریق سلولهای بنیادی میتواند یک گزینه عالی باشد. این روش در اتاق عمل، بدون نیاز به بیهوشی و تنها با بیحسی موضعی انجام میشود، بنابراین دردی احساس نمیکنید. طی چند روز نخست، درد و التهاب به طور محسوسی کاهش مییابد و در طول زمان، سلولهای بنیادی به بازسازی غضروف آسیبدیده کمک میکنند. هرچه آرتروز در مراحل اولیه باشد، نتایج این درمان بهتر خواهد بود. به همین دلیل، توصیه میشود قبل از پیشرفت شدید بیماری و در سنین پایینتر انجام شود تا تأثیر بیشتری داشته باشد.
درمان آرتروز کمر و کمر درد با سلول های بنیادی و PRP
آرتروز کمر با تخریب غضروف و التهاب، باعث کمردرد مزمن میشود و در صورت پیشرفت، ممکن است به فشار عصبی و مشکلات حرکتی یا بیاختیاری منجر شود. درمانهای سنتی اغلب تسکین موقتی دارند و روند تخریب را متوقف نمیکنند. در مواردی که آرتروز منجر به فشار روی عصبها و تنگی کانال نخاعی شده است، پزشک ممکن است علاوه بر سلولدرمانی، از آمپول تنگی کانال نخاعی برای کاهش سریع التهاب و فشار عصبی استفاده کند.
اما علم پزشکی با رویکردی نوین، سلولهای بنیادی را بهعنوان یک راهکار پیشرفته برای درمان آرتروز کمر معرفی کرده است. پژوهشها نشان داده است این سلولها نهتنها غضروف از دسترفته را بازسازی میکنند، بلکه با کاهش التهاب و تحریک روند ترمیم بافتی، به بهبود عملکرد مفاصل کمک میکنند.
درمان با سلولهای بنیادی میتواند در روزهای نخست به طور چشمگیری درد و التهاب را کاهش دهد (تا ۶۰-۷۰٪)، روند پیشرفت آرتروز را کند کند و به بهبود انعطافپذیری کمر کمک کند.
سلولدرمانی آرتروز کمر در اتاق عمل، بدون نیاز به بیهوشی و تحت هدایت فلوروسکوپ انجام میشود. در این روش، سلولهای بنیادی مستقیماً به مفاصل تزریق میشوند تا روند بازسازی و کاهش التهاب را تسریع کنند.
یکی از مهمترین مزایای این روش، کم تهاجمی بودن آن است؛ بدون نیاز به جراحی سنگین و تنها با چند تزریق، بیماران میتوانند با دوره نقاهت کوتاهتر، سریعتر به زندگی عادی بازگردند، درحالیکه اثرات درمانی آن ماندگار و طولانیمدت خواهد بود.
سلولهای بنیادی و پی ار پی چیست؟
سلولهای بنیادی و PRP (پلاسمای غنی از پلاکت) هر دو از ترکیبات طبیعی بدن هستند که توانایی کمک به ترمیم بافتها را دارند، اما ماهیت آنها کاملاً متفاوت است.
سلولهای بنیادی، سلولهای اولیه هستند که هنوز به شکل خاصی تمایز پیدا نکردهاند، یعنی میتوانند به انواع مختلف سلولهای بدن (مثل غضروف، استخوان یا عضله) تبدیل و تکثیر شوند. این سلولها مانند “کارگران ساختمانی” بدن عمل میکنند و به جایگزینی و بازسازی سلولهای آسیبدیده کمک میکنند.
PRP اما نوعی محلول غلیظشده از پلاکتهای خون خود فرد است. پلاکتها سلولهایی در خون هستند که هنگام زخم شدن، باعث ترمیم آن میشوند. وقتی خون گرفته و در دستگاه سانتریفیوژ چرخانده میشود، پلاکتهای آن جدا شده و به ناحیه آسیبدیده تزریق میشود تا بدن را به ترمیم سریعتر تحریک کند.
سلولدرمانی آرتروز کمر برای چه کسانی توصیه میشود؟
این روش برای افرادی مناسب است که شرایط ایدهآلی برای پاسخدهی به درمان دارند و میتوانند بیشترین بهره را از آن ببرند. در ادامه، ویژگیهای این بیماران بررسی میشود.
افراد با آرتروز خفیف تا متوسط
سلولدرمانی در مراحل خفیف تا متوسط آرتروز کمر بیشترین تأثیر را دارد، زیرا در این مرحله غضروف هنوز کاملاً تخریب نشده و سلولهای بنیادی میتوانند روند ازبینرفتن آن را کند یا حتی متوقف کنند. اما در آرتروز پیشرفته (مرحله ۴)، که غضروف به طور کامل از بین رفته و تغییرات شدید استخوانی رخداده است، سلولهای بنیادی دیگر تأثیری نخواهند داشت.
کسانی که به درمانهای معمولی جواب ندادند
برای افرادی که به درمانهای سنتی پاسخ ندادهاند و هنوز نیازی به جراحی ندارند، تزریق سلولهای بنیادی میتواند گزینهای مؤثر باشد. این روش با کاهش التهاب و تسکین درد تا بیش از ۷۰٪، از پیشرفت بیماری جلوگیری میکند. بااینحال، در مواردی مانند فتق دیسک شدید یا تنگی کانال نخاعی شدید، ممکن است اولویت درمانی نباشد.
افراد جوانتر یا میانسال
درمان با سلولهای بنیادی در افراد جوانتر و مخصوصا زیر 70 سال میتواند به کاهش التهاب و ترمیم غضروف کمک کند، اما در سنین بالاتر، بهویژه بالای ۷۰ سال، نتایج کمتر قابل پیشبینی است.
کسانی که مشکلات عصبی شدید ندارند
سلولدرمانی برای افرادی که آرتروز مفاصل فاست دارند و دچار درد موضعی و سفتی کمر هستند، گزینه مناسبی است. اما در موارد فشار عصبی شدید، مانند تنگی شدید کانال نخاع یا سندرم کودا اکوینا، ابتدا باید مشکل عصبی برطرف شود.
افراد سالم بدون بیماریهای مزمن جدی
سلولهای بنیادی در افرادی با سلامت عمومی خوب و سیستم ایمنی قوی بهترین عملکرد را دارند. اما در بیماران با بیماریهای مزمن جدی مانند دیابت کنترلنشده، سرطان، بیماریهای خودایمنی، یا مشکلات انعقادی، اثربخشی این روش کاهش مییابد.
کسانی که به دنبال جایگزین جراحی هستند
سلولهای بنیادی گزینهای کم تهاجمی برای افرادی است که به دنبال جایگزینی برای جراحیهایی مانند فیوژن یا لامینکتومی هستند. این روش بهویژه برای کسانی مناسب است که به دلیل شرایط سنی، سلامتی یا ترجیح شخصی نمیخواهند جراحی کنند.
تأثیر سلولهای بنیادی بر بهبود عوارض آرتروز کمر
سلولهای بنیادی علاوه بر بازسازی غضروف، به ترمیم بافتهای آسیبدیده اطراف مفاصل، رباطها و دیسکهای بینمهرهای نیز کمک میکنند. در ادامه، تأثیر این روش بر عوارض مختلف آرتروز کمر بررسی خواهد شد.
ضعف عضلات اطراف کمر
سلولهای بنیادی به بازسازی بافت کمک میکنند، درعینحال برای تقویت عضلات اطراف کمر، پزشک معمولاً درمانهای توانبخشی مانند فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی را توصیه میکند.
مشکلات دیسکهای بینمهرهای
در بسیاری از موارد، افرادی که به آرتروز کمر دچار هستند، ممکن است به دلیل تخریب تدریجی مفاصل و دیسکهای بینمهرهای، دچار فتق دیسک و درد سیاتیک نیز شوند. این مشکلات میتوانند یکدیگر را تشدید کرده و باعث افزایش شدت درد و علائم عصبی شوند. سلولهای بنیادی با تحریک تولید پروتئوگلیکان و کلاژن، به بهبود آبداری دیسک کمک کرده و روند تخریب آن را کند میکنند، در نتیجه فشار روی عصب سیاتیک کاهش مییابد و درد تیرکشنده به پا کم میشود.
مشکلات رباطها
سلولهای بنیادی با کاهش التهاب و تولید ماتریکس خارج سلولی، میتوانند به ترمیم رباطهای سفت یا آسیبدیده کمر کمک کنند. تحقیقات نشان دادهاند که این روش میتواند تا ۴۰٪ استحکام بافت را بهبود بخشد.
تغییرات ساختاری (مثل خارهای استخوانی یا انحراف)
سلولهای بنیادی قادر به اصلاح خارهای استخوانی یا انحراف ستون فقرات نیستند، اما با کاهش التهاب اطراف مفاصل و اعصاب، میتوانند به تسکین درد کمک کرده و از پیشرفت بیشتر این تغییرات جلوگیری کنند. در چنین مواردی، پزشک ممکن است درمانهای مکمل را نیز برای بهبود وضعیت بیمار توصیه کند.
فشار به عصبها و تنگی کانال نخاعی
سلولهای بنیادی با کاهش التهاب اطراف ریشههای عصبی میتوانند علائمی مانند گزگز و بیحسی را تسکین دهند. مطالعات نشان میدهند که ۵۰-۶۰٪ بیماران بهبود علائم عصبی را تجربه میکنند، اما در تنگی کانال شدید، اثر این روش محدودتر است.
نحوه تزریق سلولهای بنیادی و پی ار پی به کمر
تزریق سلولهای بنیادی و PRP به کمر یک روش کم تهاجمی و ایمن است که در اتاق عمل و تحت شرایط استریل انجام میشود، اما نیازی به بیهوشی عمومی ندارد. ابتدا، مقداری خون از خود بیمار گرفته شده و پس از فرایند سانتریفیوژ، PRP (پلاسمای غنی از پلاکت) استخراج میشود. سپس، این ماده با سلولهای بنیادی ترکیب شده و یک کوکتل تزریقی قدرتمند تهیه میشود که علاوه بر کاهش التهاب و تسکین درد، روند ترمیم بافتهای آسیبدیده را تسریع میکند.
سلولهای بنیادی معمولاً از بانکهای سلولی معتبر تهیه میشوند، زیرا غلظت و کارایی بهتری دارند. پزشک با استفاده از هدایت فلوروسکوپ، محل دقیق تزریق را که در MRI قبلی مشخص شده است، شناسایی کرده و سلولها را مستقیماً به مفصل آسیبدیده کمر تزریق میکند. این روش نیاز به بستری ندارد و بیمار پس از مدت کوتاهی مرخص میشود.
توصیههای قبل و بعد از تزریق
قبل از تزریق: تحتنظر پزشک، ممکن است نیاز باشد داروهای ضدالتهابی (NSAIDs) و رقیقکنندههای خون چند روز قبل قطع شوند تا تأثیر سلولهای بنیادی بهینه شود. همچنین، تغذیه مناسب و پرهیز از الکل و سیگار میتواند به موفقیت درمان کمک کند.
بعد از تزریق: در ۲-۳ روز اول استراحت نسبی توصیه میشود، اما بیحرکتی طولانی مناسب نیست. از بلندکردن اجسام سنگین، حرکات ناگهانی و فعالیتهای شدید تا چند هفته پرهیز کنید. سپس، پزشک ممکن است تمرینات سبک در خانه برای بهبود حرکت و تقویت عضلات اطراف ستون فقرات تجویز کند که به کاهش درد ناشی از تنگی کانال کمر هم کمک میکند. همچنین، استفاده از کمپرس سرد در ساعات اول پس از تزریق میتواند به کاهش التهاب کمک کند.
عوارض تزریق
تزریق سلولهای بنیادی به کمر یک روش کم تهاجمی و ایمن است که اگر توسط پزشک متخصص و در شرایط استریل انجام شود، خطر خاصی ندارد. در برخی موارد، ممکن است بیمار التهاب، قرمزی یا تورم خفیف را در محل تزریق تجربه کند که طی چند روز برطرف میشود. استفاده از کمپرس سرد و پرهیز از فعالیتهای سنگین در این مدت میتواند به کاهش این علائم کمک کند.
سؤالات متداول
آیا تزریق سلولهای بنیادی درد دارد؟
فرایند تزریق تحت بیحسی موضعی انجام میشود، بنابراین درد شدیدی ندارد. ممکن است بعد از تزریق احساس فشار یا سوزش خفیف داشته باشید که طی چند روز برطرف میشود
چند روز بعد از تزریق میتوان فعالیتهای روزمره را از سر گرفت؟
معمولاً پس از ۲-۳ روز استراحت نسبی، میتوان فعالیتهای سبک را شروع کرد. اما بلندکردن اجسام سنگین و ورزشهای شدید تا چند هفته توصیه نمیشود.
اثر تزریق سلولهای بنیادی چقدر ماندگار است؟
مدتزمان ماندگاری اثر بستگی به شرایط بیمار دارد، اما معمولاً چند ماه تا چند سال تأثیر دارد. در برخی موارد، تزریقهای دورهای برای حفظ نتیجه پیشنهاد میشود.
تزریق سلولهای بنیادی چه تفاوتی با آمپولهای کمردرد سنتی دارد؟
برخلاف آمپولهای کمردرد معمولی که معمولاً تنها به کاهش موقت درد کمک میکند، تزریق سلولهای بنیادی و PRP نهتنها درد را کاهش میدهد، بلکه با ترمیم غضروف و بافتهای آسیبدیده، به درمان ریشهای آرتروز کمر کمک میکند. به همین دلیل اثر این روش طولانیمدتتر است و علاوه بر تسکین درد، عملکرد مفاصل را بهبود میبخشد.
چه تفاوتی بین PRP و سلولهای بنیادی وجود دارد؟
PRP پلاسمای غنی از پلاکت است که بیشتر روی کاهش التهاب و تسریع ترمیم تأثیر دارد، درحالیکه سلولهای بنیادی علاوه بر کاهش التهاب، به بازسازی بافت آسیبدیده نیز کمک میکنند.
آیا این روش جایگزین جراحی است؟
در برخی بیماران، تزریق سلولهای بنیادی میتواند جراحی را به تأخیر بیندازد یا از آن جلوگیری کند، اما در موارد پیشرفته، ممکن است تنها به کاهش علائم کمک کند و نیاز به جراحی همچنان باقی بماند.
آیا بیمه هزینه این درمان را پوشش میدهد؟
این روش هنوز تحت پوشش بیمه نیست و هزینهها معمولاً خصوصی پرداخت میشود. بهتر است قبل از انجام درمان، از مراکز درمانی در این مورد اطلاعات بگیرید.
آیا ترکیب اوزونتراپی با PRP و سلولهای بنیادی میتواند اثربخشی درمان آرتروز کمر را افزایش دهد؟
ترکیب اوزونتراپی با PRP و سلولهای بنیادی ممکن است اثرات درمانی را در بیماران مبتلا به آرتروز کمر افزایش دهد، اما شواهد علمی گسترده و قطعی هنوز محدود است. اوزونتراپی بیشتر برای کاهش درد ناشی از دیسک کمر و فشار روی عصب سیاتیک مورد مطالعه قرار گرفته و میتواند التهاب را کاهش داده و حرکت بیمار را تسهیل کند. استفاده همزمان با PRP یا سلولهای بنیادی میتواند علاوه بر کاهش درد، فرآیند ترمیم بافتهای آسیبدیده مانند غضروف یا دیسک بینمهرهای را نیز تسریع کند.