درمان دیسک گردن با تزریق سلولهای بنیادی، اگر هدف اصلاح ساختار و ترمیم دیسک پارهشده یا بیرونزده باشد، هنوز در مرحله تحقیقاتی قرار دارد. اما اگر دیسک گردن باعث التهاب و درگیری مفاصل فاست، فضای اپیدورال یا فورامنهای بینمهرهای شود، تزریق سلولهای بنیادی میتواند به کاهش التهاب، تسکین درد و بهبود عملکرد این نواحی کمک کند.
این روش بهویژه در مواردی که التهاب عامل اصلی علائم است، مؤثر بوده و میتواند فشار روی اعصاب را کاهش دهد. بااینحال، در تنگی شدید کانال نخاعی یا آسیبهای ساختاری پیشرفته، درمانهای تکمیلی یا جراحی ممکن است ضروری باشد.
آیا درمان دیسک گردن با سلولهای بنیادی امکانپذیر است؟
اگر دیسک دچار پارگی، بیرونزدگی شدید یا کاهش ارتفاع قابلتوجه شده باشد، تزریق سلولهای بنیادی قادر به بازسازی ساختار آن نخواهد بود. تحقیقات درباره درمان دیسک گردن با سلولهای بنیادی هنوز در مراحل اولیه قرار دارند و شواهد کافی برای اثربخشی قطعی آن وجود ندارد (منبع). در چنین مواردی، روشهایی مانند دیسکوژل، لیزر یا در موارد پیشرفته، جراحی گزینههای مؤثرتر و اثباتشدهتری برای درمان محسوب میشوند.
بااینحال اگر مشکل اصلی، التهاب و درد ناشی از تخریب دیسک باشد، سلولهای بنیادی میتوانند با کاهش التهاب و اثرات پاراکرین (تحریک سلولهای دیگر برای ترمیم)، به میزان قابلتوجهی درد و التهاب را کاهش دهند. علاوه بر این، این روش در درمان التهاب مفاصل فاست و بافتهای اطراف مهرهها نیز کاربرد گستردهتر و اثربخشی بیشتری دارد.
سلولهای بنیادی معمولاً همراه با PRP (پلاسمای غنی از پلاکت) تزریق میشوند تا قدرت ترمیم و کاهش التهاب آنها بیشتر شود. این ترکیب به بهبود محیط بافت آسیبدیده کمک کرده و باعث کاهش سریعتر التهاب و تسریع روند ترمیم میشود.
کاندیداهای مناسب برای سلولدرمانی دیسک گردن
در مواردی که دیسک گردن با مشکلاتی مثل آرتروز، التهاب مفاصل فاست یا آسیب بافتهای اطراف مهرهها همراه است، تزریق سلولهای بنیادی و PRP میتواند التهاب را کاهش داده و به ترمیم سریعتر بافتها کمک کند.
انتظارات درمانی دیسک گردن با تزریق سلولهای بنیادی
تزریق سلولهای بنیادی برای مشکلات دیسک گردن میتواند انتظارات درمانی زیر را برآورده کند.
کاهش التهاب و تسکین درد
دو روز پس از تزریق سلولهای بنیادی، کاهش التهاب بهوضوح مشاهده شده و درد در ناحیه گردن بهبود مییابد.
بهبود درد تیرکشنده و بیحسی
دردهای تیرکشنده از گردن به شانه و بازو، همچنین بیحسی دستها اغلب با درمانهای ترکیبی شامل داروهای ضدالتهاب و فیزیوتراپی بهبود پیدا میکنند.
بهبود تدریجی ضعف عضلانی
با کاهش التهاب و درد، فشار بر روی اعصاب برداشته شده و ضعف عضلانی ناشی از آن نیز بهمرور بهبود مییابد.
روند تدریجی و ادامهدار ترمیم
تأثیر نهایی سلولهای بنیادی بهتدریج نمایان شده و فرایند ترمیم ممکن است ماهها ادامه یابد. باگذشت زمان، نتایج درمان بهبودیافته و تأثیر آن کاملتر میشود.
روش انجام تزریق
ابتدا مقدار کمی خون از بیمار گرفته شده و از آن پیآرپی (PRP) تهیه میشود. سپس این فراورده با سلولهای بنیادی ترکیب شده و برای تزریق آماده میشود.
پزشک تزریق سلولهای بنیادی را در اتاق عمل مجهز و تحت هدایت تصویربرداری سیآرم (C-Arm) انجام میدهد تا محل تزریق بادقت بالا تعیین شود. این روش بدون بیهوشی، بهصورت سرپایی و بدون نیاز به بستری انجام میشود و بیمار پس از مدت کوتاهی میتواند مرخص شود.
عوامل تأثیرگذار بر ماندگاری تزریق
ماندگاری اثر تزریق سلولهای بنیادی در درمان دیسک گردن و گردن درد به عوامل مختلفی بستگی دارد. برخی از این عوامل میتوانند باعث افزایش اثربخشی و دوام بیشتر درمان شوند، درحالیکه برخی شرایط ممکن است ماندگاری آن را کاهش دهند. در ادامه، این عوامل بررسی میشوند.
آمادگی قبل از تزریق
تزریق سلولهای بنیادی به گردن روشی کم تهاجمی برای کمک به کاهش التهاب، ترمیم بافتها و بهبود عملکرد دیسکهای آسیبدیده است. بااینحال، برای افزایش اثربخشی و کاهش عوارض احتمالی، رعایت برخی نکات قبل از انجام این درمان ضروری است. در ادامه، مهمترین توصیهها برای آمادگی قبل از تزریق بررسی میشود.
- مصرف داروهای رقیقکننده خون (مثل آسپرین یا وارفارین) را پس از هماهنگی با پزشک معالج چند روز قبل از تزریق قطع کنید. در مورد داروهای ضدالتهاب مثل ایبوپروفن نیز با پزشک مشورت کنید.
- قبل از تزریق، مایعات کافی بنوشید تا بدن شما هیدراته باشد. این کار به کیفیت سلولها و روند بهبودی کمک میکند.
- حتماً تصاویر MRI قبلی خود را در روز تزریق همراه داشته باشید تا پزشک بتواند محل تزریق را دقیقاً تعیین کند.
- از چند روز قبل از تزریق، سیگار و الکل را کنار بگذارید؛ زیرا این موارد باعث کاهش کارایی درمان میشوند.
- پوست گردن باید تمیز باشد و در صورت وجود هرگونه عفونت یا التهاب پوستی در محل تزریق، حتماً به پزشک اطلاع دهید.
مراقبتهای پس از تزریق
پس از تزریق سلولهای بنیادی به گردن، رعایت نکات مراقبتی ضروری است تا التهاب سریعتر کاهش یابد، روند ترمیم بهدرستی پیش برود و اثر درمان ماندگارتر شود.
- در ۴۸ ساعت اول، از انجام فعالیتهای شدید، حرکات ناگهانی و چرخش سریع گردن خودداری کنید. همچنین، استراحت در حالت درازکش توصیه میشود. برای کاهش فشار مداوم روی گردن، بیمار باید هر ۴ ساعت، به مدت ۳۰ دقیقه دراز بکشد.
- با مشورت پزشک به مدت یک هفته بعد از تزریق، از مصرف داروهای ضدالتهاب مانند ایبوپروفن خودداری کنید؛ زیرا ممکن است باعث کاهش اثر سلولهای بنیادی شوند.
- در صورت بروز درد خفیف، میتوانید با مشورت پزشک از مسکنهای ساده مثل استامینوفن استفاده کنید.
- پس از گذشت چند روز (طبق نظر پزشک)، ورزشهای ملایم گردن و تمرینات فیزیوتراپی را برای تقویت عضلات و بهبود جریان خون آغاز کنید.
- اصلاح وضعیت بدن و سبک زندگی باید بهصورت دائمی رعایت شود. هنگام نشستن یا خوابیدن، از بالش طبی مناسب استفاده کنید و گردن را در وضعیت صحیح قرار دهید تا از واردشدن فشار اضافی به محل تزریق جلوگیری شود.
- طبق برنامهای که پزشک به شما اعلام کرده برای معاینه و پیگیری اثربخشی درمان مراجعه کنید.
سؤالات متداول
آیا تزریق سلولهای بنیادی به گردن عوارضی به همراه دارد؟
سلولدرمانی برای آرتروز گردن عوارض جدی ندارد، اما ممکن است درد، التهاب خفیف، کبودی جزئی یا سرگیجه ایجاد شود که معمولاً موقتی است.
آیا تزریق سلولهای بنیادی به گردن نیاز به تکرار دارد؟
بله بسته به شدت آسیب و پاسخ بدن، ممکن است تزریق سلولهای بنیادی برای حفظ و تقویت اثر درمان نیاز به تکرار داشته باشد.
هزینه تزریق سلولهای بنیادی به گردن چقدر است؟
هزینه تزریق سلولهای بنیادی به گردن به عوامل مختلفی مانند نوع سلولهای استفادهشده، تعداد جلسات، مرکز درمانی و تجهیزات مورد استفاده بستگی دارد.
آیا تزریق سلولهای بنیادی جایگزین جراحی است؟
خیر، اگر هدف اصلاح ساختار دیسک باشد، تزریق سلولهای بنیادی نمیتواند جایگزین جراحی شود.
دوره نقاهت سلولدرمانی دیسک گردن چقدر است؟
دوره نقاهت سلولدرمانی دیسک گردن کوتاه است و معمولاً کاهش التهاب و درد در هفته اول قابلتوجه بوده، اما روند ترمیم کامل ممکن است چند ماه ادامه یابد.
چه مدت پس از تزریق سلولهای بنیادی به گردن میتوان به کار بازگشت؟
بیشتر بیماران میتوانند طی چند روز تا یک هفته، بسته به شدت علائم و نوع فعالیت شغلی، به کار خود بازگردند.